ج - عبد اللَّه بن سالم شامى حمصى :
ابو داود او را به خاطر گفته اش كه « على كمك كرد به قتل ابو بكر و عمر » مذمت مىكرد ( 1 ) . بنابر اين وى « ناصبى » است و حرفش نشنيدنى ، و به گمانم او ، آفت اين روايت باشد ، و از روايت چنان كه پيدا است نشانههاى دشمنى على ( ع ) مىبارد .
د - حميد بن عبد اللَّه ، يا حميد بن عبد الرحمن :
مجهولى است كه كسى او را نمىشناسد .
ه - ابن عبد ربه :
اگر همان محمد مروزى باشد ، چنان كه در « لسان الميزان » آمده « ضعيف » است ( 2 ) . و اگر ديگرى باشد مجهول و ناشناس است ، و خود بخارى كه ذكرش كرده از او جز اين نمىداند كه « ابن عبد ربه » است و نه از او نام مىبرد و نه جز اين روايتى از وى مىآورد .
و - عاصم بن حميد حمصى شامى :
بزار مىگويد : او حديثى نداشته تا ماهيت روايتش را بشناسيم . ابن قطان مىگويد : نمىدانيم كه او « ثقه » است . ( 3 )
ز - ابوذر غفارى :
نمىدانم اين همان ابوذرى است كه پيامبر ( ص ) در حقش مىفرمايد : نه آسمان نيلگون سايه بر راستگوتر از ابوذر افكنده و نه زمين چون او به برگرفته است ؟ يا آن كه عثمان در باره اش مىگويد : پير مردى دروغساز است . و او را سزاوارتر تبعيد مىداند و مردن در تبعيد ؟ نمىدانم چه كسى در اين باره قضاوت مىكند ، كسى كه تابع فرمايش پيامبر ( ص ) است يا آن كه رفتار عثمان و گفتارش را مىپسندد و او را از هر خطا و گناهى پيراسته مىداند ؟ ! به هر حال راويان بدى كه نامشان پيش از نام ابوذر آمده براى رد و طرد اين روايت كفايت مىنمايد .
هامش
( 1 ) - تهذيب 5 / 228 .
( 2 ) - لسان الميزان 5 / 244 .
( 3 ) - تهذيب التهذيب 5 / 40 .