ج - ركن شامى :
ابن مبارك او را سست خوانده است . يحيى مىگويد : چيزى نيست ! نسائى و دارقطنى مىگويند : متروك است . ابو احمد حاكم مىگويد : از زبان مكحول روايات جعلى نقل مىكند . ابن جارود مىگويد : مورد اعتماد نيست . از ابن حماد نقل شده كه مىگويد : روايتش متروك است . عبد اللَّه بن مبارك مىگويد : اگر راهزنى بكنم برايم بهتر است تا از عبد القدوس شامى نقل روايت كنم و عبد القدوس بهتر از صد تا مثل ركن است ! ( 1 )
اين ، وضع سند روايت است . نگاهى به متنش را به حوصلهء خوانندهء محقق مىگذاريم كه در مجلدات كتابمان بحثهاى مشروح و غنى در اين خصوص داشته و وضع را روشن ساختهايم .
همين روايت به عبارتى و سندى ديگر آمده است بدين گونه :
« از على بن عبد اللَّه از على بن احمد از خلف بن عمرو عكبرى از محمد بن ابراهيم از يزيد خلال از احمد بن قاسم بن مهران از محمد بن بشير بن زاذان از عكرمه از ابن عباس . مىگويد : رسول خدا ( ص ) فرمود : ابو بكر بهترين و پرهيزكارترين فرد امت من است و عمر گرامىترين و عادلترينش و عثمان كريمترين و پرشرمترينش و على پرمغزترين و خوش سيماترينش و ابن مسعود امينترين و عادلترينش و ابوذر زاهدترين و راستگوترينش و ابو درداء عابدترينش و معاويه بردبارترين و سخاوتمندترينش . »
سيوطى در « اللئالى المصنوعة » مىگويد : « در اين طريق روائى نيز كسانى هستند كه مورد انتقاد و اتهامند . و بشير بن زاذان در نسبت نقل خويش نابخردى نشان داده است . » ( 2 )
بر گفته اش مىافزائيم : در سند روايت اگر افراد عيبناكى جز يزيد خلال وجود نمىداشت ، باز براى عيبناكى آن كفايت مىنمود . يحيى بن معين در باره اش
هامش
( 1 ) - تاريخ ابن عساكر 5 / 327 + تاريخ خطيب بغدادى 8 / 436 + ميزان الاعتدال 1 / 340 + لسان الميزان 2 / 462 .
( 2 ) . 2 / 428 .