نظريات حافظان و اساتيد فن حديث ننموده و چشم از همهء آن حقايق در مورد رجال و راويان آنها پوشيدهاند تا بر اساس آنها فضيلت و عظمتى براى تنى چند ببافند و مايهء هواخواهى آنان سازند و دليل رو گردانى از جمعى و دودمانى . زيرا اگر ميخواستند جز به روايت مسند و مستندى كه رجال ناقلش موثق و امين باشند و متنش با قرآن و خرد سازگار نمايد استناد نكنند و فضيلت را براى كسى جز به اتكاى روايت صحيح و مسلم ثابت ندانند و جعليات و روايات ياوه را بدور افكنند و آن بافتههاى پوچ و تنيدهء اوهام و اغراض را بهائى ندهند آن صفحات كه در تاريخ و حديث و شرح حال سياه كردهاند سفيد مينماند و تهى از هر ستايش و مدح و تمجيد و افتخار و فضيلتى ، و اين براى آنجماعت گران ميآمد و با هواخواهى باطنيشان جور نميبود و تعصبشان را اقناع نمينمود ، پس چون شيطان كارهايشان را بر ايشان آراسته و پسنديده جلوه داده به ستم و بهتان و دروغ مبادرت جستند و با حرفهاى پوچ و بى اساس بمجادله برخاستند تا بوسيلهء آن حق را از بين ببرند ، و مىپندارند كه متكى به چيزى هستند و با اساس ، هان ! اينها همان دروغگويانند . بنگر چگونه براى آنان آيات را بيان مينمائيم ، چگونه بهتان مىبندند ؟ ! » ( 1 )
مبالغه و زياده روى در فضائل حكام سه گانه : ابو بكر ، عمر ، عثمان
شمه اى از زياده روى و مبالغه اى كه در تمجيد و فضيلت شمارى براى هر يك از اين سه نفر از طرف هواخواهانشان يا فرصت طلبان دنيا پرست صورت گرفته بنظرتان رسيد و ثابت نموديم كه تمام فضائلى كه آنجماعت براى اين سه نفر تراشيدهاند همه به استناد روايات جعلى و بى اساس و ضعيف است كه بهيچوجه با حقائق تاريخى و احاديث ثابت و مسلم و صحيح سازگار نيست و نه با آنچه تاريخ از روحيات و
هامش
( 1 ) آيات شريفه .