گمراهى و نابودى ميكشاند ! ( 1 )
حكيم بن جبلة و هفتاد بيگناه ديگر از قبيلهء « عبد القيس » چه گناهى كرده بودند و چه جرمى داشتند كه طلحه و زبير پيش از درگيرى جنگ جمل آنها را كشتند .
سخنگوى آن دو فرياد برآورد كه « هان ! از قبائل شما هر كه در حمله به مدينه ( يعنى براى بازخواست و توبه دادن عثمان ! ) شركت داشته بايد آورده شود » . و آنها را مثل سگ كشيده آوردند ، و كشتند . حكيم بن جبلة گفت : « حال كه برادرانمان را كشتيد خونتان براى ما حلال گشته است . آيا از خداى عز و جل نميترسيد ؟ چرا خونريزى را روا ميشماريد ؟ ! » ابن زبير گفت : « در ازاى خون عثمان بن عفان رضى اللَّه عنه . »
پرسيد : « اينهائى كه كشتيد عثمان را كشته بودند ؟ ! آيا از خدا نمىترسيد ؟ ! عبد اللَّه بن زبير گفت : « نميگذاريم غذائى بخوريد و نه عثمان بن حنيف را از زندان آزاد ميكنيم مگر او على را از خلافت خلع نمايد » ! در نتيجه ، حكيم بن جبلة و هفتاد تن از قبيلهء « عبد القيس » توسط آنها كشته شدند . ( 2 )
طلحه و زبير و مادرشان عائشهء ام المؤمنين مسئوليت ريخته شدن خون شش هزار مؤمن - يا بيشتر - را كه در آن جنگ خونين كشته شدند به گردن دارند . « و هر كه مؤمنى را عمدا بكشد كيفرش جهنم است و در آن جاودانه خواهد بود » « و هر كه شخصى را بدون اين كه كسى را كشته يا در كشور فساد كرده باشد بكشد چنان است كه مردم همگى را كشته باشد . » ( 3 )
دربارهء جنگ جمل آن جوانمرد قبيلهء « بنى سعد » چه خوش گفته است :
همسرانتان را محفوظ و مستور نگهداشتيد و مادرتان را بيرون كشانديد - اين
كار براستى از كم انصافى است دستور داشت پاى در خانه و بدامن فرو پيچد -
هامش
( 1 ) تاريخ بغداد 7 / 453 .
( 2 ) تاريخ طبرى 5 / 180 ، 182 ، 183 .
( 3 ) آيات شريفهء قرآن .