و سخن نائله دختر فرافصه - همسر عثمان - به او : « از خداى يگانهء بيشريك بترس و رويهء دو همكار پيش از خودت را پيشگير » .
و سخنان بسيار ديگر از جمع انبوهى از اصحاب پيامبر گرامى كه در اين جلد بنظرتان رسيد .
بنابر اين ، با توجه به آن سخنان ، و با مسلم بودن آن رويهء نادرست و خطائى كه داشته ممكن نيست آن آيهء شريفه دربارهء او نازل گشته باشد . كسانى كه چنين حرفى زدهاند آيه را از شأن نزولش بگردانيده و اين حقائق روشن را نديده گرفته و از ياد بردهاند !
45 - چنان كه در « تاريخ الخلفاء » سيوطى آمده ( 1 ) ابن عساكر از ابن عباس اين روايت را ثبت كرده است : « اگر مردم به خونخواهى عثمان برنخاسته بودند سنگ از آسمان برايشان ميباريد » . اين را فرمانى هم در « اخبار الدول » نوشته است . ( 2 )
امينى گويد : از راوى اين حرف ادعائى و بىسند كه به علامهء امت - ابن عباس - نسبت داده شده بايد پرسيد : خونخواهى عثمان كار پسنديده و مشروعى بوده كه مايهء خشنودى خدا و پيامبر است يا نه ؟ اگر هست پس چرا پيامبر اكرم به امير المؤمنين على وصيت كرده كه با پيمانشكنان و ستمكاران منحرفى كه به خونخواهى عثمان برخاستهاند بجنگد ؟ ! و چرا به برجسته ترين اصحابش توصيه مىكند كه وقتى آنها بر على تاختند به يارى او برخيزند ؟ ! و چرا به كسانى كه در آن دو موقعيت به دشمنى على برخيزند اخطار مينمايد و از جنگيدن عليه او بر حذرشان ميدارد و ميگويد اگر عليه او بجنگند ظالم خواهند بود ؟ ! ( 3 )
وانگهى مولاى متقيان چرا عليه خونخواهان عثمان پيكار ميكرده ، گذشته از
هامش
( 1 ) ص 110 .
( 2 ) حاشيهء تاريخ الكامل 1 / 214 .
( 3 ) جلد سوم « غدير » را ملاحظه كنيد .