38 - خطيب بغدادى روايتى ثبت كرده است از طريق عبد اللَّه بن حسن بن احمد از يزيد بن مروان خلال از اسحاق بن نجيح ملطى از عطاء از ابو هريره . ميگويد :
پيامبر خدا ( ص ) فرمود : هر پيامبرى از ميان امتش دوستى دارد و دوست من عثمان بن عفان است . ( 1 )
امينى گويد : براى شناختن سند اين روايت ، بررسى دو راوى دروغگو و دروغساز آن كفايت مينمايد : خلال و ملطى . دربارهء خلال ، يحيى بن معين ميگويد :
خلال دروغساز است . دارمى ميگويد : او را ديدهام ، و او « ضعيف » است و همانگونه كه يحيى بن معين گفته است . ابو داود ميگويد : سست روايت است . دارقطنى ميگويد :
واقعا « ضعيف » است ( 2 ) .
اين خلاصه اى دربارهء خلال . اما ملطى . احمد درباره اش ميگويد : اسحاق ( بن نجيح ملطى ) از دروغگوترين افراد است .
ابن معين ميگويد : دروغسازى است دشمن خدا ، و آدم بد و پليدى . ابن ابى شيبه ميگويد : در بغداد عده اى بودند كه حديث جعل ميكردند از جمله اسحاق بن نجيح . ابن ابى مريم ميگويد : او از كسانى است كه در دروغسازى و جعل حديث شهرت پيدا كردهاند . عمرو بن على ميگويد : دروغسازى است كه حديث جعل ميكرده .
جوزجانى ميگويد : غير موثق است و غير امين . ابن عدى ميگويد : رواياتش جعلى است و خودش جعل ميكرده ، و همهء آنچه از ابن جريح نقل كرده از زبانش جعل كرده است ، و وضعش مشخص و در رديف راويان « ضعيف » است و در شمار كسانى كه حديث جعل ميكردهاند . نسائى ميگويد : دروغساز است . ابن حبان ميگويد : دجال و دغلكار است و آشكارا حديث جعل ميكرده . برقانى ميگويد : به او نسبت دروغگوئى دادهاند .
جوزجانى ميگويد : دروغسازى جاعل است ، رواياتش را بهيچوجه نميتوان
هامش
( 1 ) تاريخ خطيب 6 / 321 .
( 2 ) ميزان الاعتدال 3 / 318 - لسان الميزان 6 / 293 .