مگر تاريخ زندگى عثمان و سياههء اعمالش اجازه ميدهد به على ( ع ) كه او را از كسانى بداند و بشمارد كه « ايمان آورده و كارهاى پسنديده كردند بعلاوه پرهيزكارى نموده و ايمان آوردند و سپس پرهيزكارى نموده و كار خوب كردند . . . ؟ ! » همان سياههء اعمالى كه پر از جنايت و كار بيراهه و ناپسند است و او را به كشتن داد و پيشگامان اصحاب و در رأس ايشان مولاى متقيان را به معارضه و مبارزه اش واداشت و استانهاى كشور اسلامى را آبستن حوادث خونين ساخت و نگذاشت اصحاب پيامبر ( ص ) خود را موظف به دفاع از جانش بپندارند ، و همان است كه مردم نيكوكار و ديندار را از كفن و دفن و نمازگزاردن بر جنازه اش مانع گشت و سبب شد كه در قبرستان يهوديان خاكش كنند آن هم پس از چند روز ماندن در زباله به حال خوارى و بيكسى و اهانت ، همهء مسلمانان او را در آن حال ببينند و هيچيك براى كفن و دفنش اقدام نكند ، با امير المؤمنين على ( ع ) بيعت شود و او فرمانروا باشد و قادر به كفن و دفنش ولى قدمى برندارد ، او كه براى كارهائى كه به نظر مردم ساده و كوچك مينمايد به هيجان ميآيد و خلق را به انجام وظيفه برميانگيزد و مثلا در نطقى آنان را چنين به قيام و اقدام مىخواند . « به من اطلاع رسيده كه حتى يكى از آنجماعت ( مهاجم شامى ) وارد خانهء زن مسلمان يا زن اهل ذمه ميشده و زيور و دستبند او را ميكنده و مىربوده است و از چنگ آن ( سپاهى مهاجم ) جز با خواهش و تمنا و التماس نجات پيدا نميكرده است . آنوقت در حالى كه از اموال بيغما برده گرانبار بودهاند راه خود گرفتهاند بدون اينكه لطمه اى ببينند يا كشته اى بدهند . اكنون اگر انسان مسلمان بر اثر اين احوال دق مرگ كند نه تنها قابل سرزنش نخواهد بود بلكه به نظر من امرى طبيعى و شايسته رخ داده است . » ( 1 ) چنين شخصيت غيرتمند و با حميتى كه در برابر پايمال گشتن حق و ستمديدگى اينطور به هيجان آمده و به قيام و اقدام برمىانگيزد مىنشيند و جنازهء عثمان را در زباله و بىكفن و دفن رها ميسازد :
هامش
( 1 ) نهج البلاغه 1 / 69 .