و دربارهء عثمان از تو پرسيدند ، بگو : به خدا از كسانى بود كه ايمان آورده و كارهاى پسنديده كردند بعلاوه پرهيزكارى نموده و ايمان آوردند و سپس پرهيزكارى نموده و كار خوب كردند ، و خدا نيكوكاران را دوست ميدارد و مؤمنان بر خدا بايد توكل نمايند . ( 1 ) » ( 2 ) .
امينى گويد : حاكم نيشابورى از معايب و اشكالاتى كه در سند اين روايت دروغين هست دم نزده و آن را تصحيح ننموده و راجع به آن يك كلمه ايراد نگرفته است .
و ذهبى دربارهء آن فقط گفته كه « بشار بن موسى سست و » ضعيف « است » . لكن ما آنچه را بايست گفت ميگوئيم :
عبد اللَّه بن اسحاق بن ابراهيم ، يكى از رجال سند آن است . دارقطنى درباره اش ميگويد : سستىيى در او هست . خطيب بغدادى همين را گفته است ( 3 ) .
دربارهء يحيى بن ابى طالب - يكى ديگر از رجال سند - موسى بن هارون ميگويد : من شهادت مىدهم كه او از زبان من دروغ ميسازد . مسلمة بن قاسم ميگويد :
مردم درباره اش حرفها زدهاند . ( 4 )
دربارهء بشار بن موسى بصرى ، ابن معين ميگويد : مورد اعتماد نيست ، و از دغلبازان است . ابو حفص ميگويد : سست روايت است . بخارى ميگويد : زشت روايت است ، او را ديده و از تقريرات روائى او نوشته و رواياتش را ترك كردهام .
ابو داود ميگويد : ضعيف و سست روايت است . نسائى ميگويد : مورد اعتماد نيست .
ابو زرعه ميگويد : « ضعيف » است . ابو احمد حاكم ميگويد : او را « قوى » نميدانند .
اسمش را پيش فضل بن سهل بردهاند از او بدگوئى كرده است ( 5 ) .
هامش
( 1 ) آيهء شريفه اى است .
( 2 ) مستدرك 3 / 103 .
( 3 ) تاريخ خطيب بغدادى 9 / 414 .
( 4 ) لسان الميزان 6 / 262 .
( 5 ) تاريخ خطيب 7 / 119 - تهذيب التهذيب 1 / 144 .