احمد حنبل و مالك روايتى هست كه قسمت ممنوعه و پوشيدنى بدن فقط عبارت از عورتين است . بالاخره ميگويد : حقيقت اين است كه ران جزو قسمت ممنوعه و پوشيدنى است ، و اين حديث على ( ع ) گرچه به تنهائى كفايت نميكند ولى در همين زمينه آنقدر و آنگونه حديث هست كه بتوان براى اين عقيده حجت ساخت . آنگاه بعد از ذكر حديث « جرهد » ميگويد : اين حديث از دلائل قائلين به اين رأى است كه ران جزو قسمت ممنوعه و پوشيدنى بدن است . و ايشان جمهور و عامهء فقها را تشكيل ميدهد ( 1 ) .
گرفتيم كه نهى از برهنه ساختن ران ، نهى « تنزيهى » و براى پيراستگى باشد و آن را واجب ننمايد ، در اين هيچ شكى نيست كه پوشاندنش نوعى ادب و از اخلاق اسلامى است و لازمهء متانت و سنگينى و موجب ابهت و شكوه . پيامبر گرامى بيش از هر كسى به ادبى كه خود آورده و آموخته پاى بند است . ابن رشد مينويسد : « من اين را ميگويم كه آنچه دربارهء ران از پيامبر عليه الصلواة و السلام روايت شده متعارض نيستند .
معناى آنها اين است كه ران گرچه جزو عورت نبوده و پوشيدنش مثل آن دو قسمت پوشيدنى بدن واجب نيست ولى به لحاظ اخلاقى و ادب بايستى پوشاندش . به همين روى در محافل و اجتماعات يا حضور شخصيتها و افراد بلند پايه و معظم نبايد نمودش . بدينسان همهء آن احاديث قابل به كار بستن مىشود و اين كه همهء احاديث به كار بسته شود بهتر از آن است كه به پاره اى عمل شود و به برخى كه با آن ديگران متعارض مينمايد اعتنا نگردد و رها شود . » ( 2 )
بهر حال ، و در هر صورت ، پيامبر عظيم الشأن - كه از دوشيزه شرمگينتر است - بالاتر از اين حرفها است كه ران خويش را در حضور عده اى برهنه بگذارد و اعتنائى به پوشاندنش ننمايد تا شير پاك خورده اى كه در دامن شرم و حيا پرورش يافته همان زادهء خانوادهء اموى كه پر شرمترين فرد امت است و كارهاى بيگانه از اسلام و دور از شرم و حيايش به كشتنش داده سر به رسد و او را به خود آرد و به حيا وادارد !
هامش
( 1 ) نيل الاوطار 2 / 49 .
( 2 ) تمهيدات المدونة الكبرى 1 / 110 .