9 - در سال 29 به حج رفت و در جائى كه نماز را بايد شكسته مىخواند تمام خواند . اين را ابن كثير در تاريخش آورده ( 1 ) ، و ما در جلد هشتم از اين بدعت سخن گفتيم .
10 - خمس غنائمى را كه در اولين لشكركشى افريقاى شمالى بدست آمده بود و به خزانهء عمومى تعلق ميگرفت به عبد اللَّه بن سعد بن ابى سرح بخشيد . ( 2 )
از اين گونه خلافكاريها و خطاها و بدعتها در شش سالهء اول حكومتش بسيار سر زده است كه بخاطر آن مورد انتقاد و اعتراض قرار گرفته . از همان روزهاى اول گوش به نصيحت و ارشاد و نهى از منكر مردم و اصحاب پيامبر ( ص ) نميداده بلكه هر كس را زبان به انتقاد و ارشادش ميگشوده و ضرورت اجراى احكام خدا و حقوق ستمديدگان را متذكر ميشده تحت تعقيب قرار ميداده و ميزده و اهانت و زندانى ميكرده است .
درآمد عمومى و مقامات دولتى را به خويشاوندان امويش مىسپرده و خيال ميكرده مشكلات امور بدست آنان حل مىشود ، تا جريان اجتماعى امر بمعروف و نهى از منكر شدت و دامنه يافته و سراسر كشور را دربرگرفته است و اختلاف و تضاد ملت و اصحاب پيامبر ( ص ) از يكسو با عثمان و قبيلهء امويش و شركاء غارتگرش از سوى ديگر فزونى يافته و به محاصره و كشتنش انجاميده است .
گمان ميكنم با پيشرفت فرهنگى مصر برخى از مصريان كه از جديت پيشينيان خويش در مبارزه با عثمان و اعضاى دولتش و از همتى كه در اين ميدان بروز دادهاند احساس شرمسازى مينمودهاند براى اين كه آن لكهء ننگ را از دامن مليت خويش بزدايند ( ! ) و از كردهء مصريان انقلابى قديم پوزش بنمايند توسط اساتيد دانشگاهى خويش به تأليف و نگارش دربارهء عثمان برخاستهاند تا فضائل و خدماتى برايش تعبيه كنند و او را منزه و پاك و با منزلت بنمايند . اما آيا با اين كتابهاى مزخرف و خوش زرق و برق به مقصود خود رسيدهاند ؟ تنها مثل هواخواهان قديمى عثمان يك كار
هامش
( 1 ) . 7 / 154 .
( 2 ) رجوع كنيد به جلد هشتم .