پروردگارش را اميد ميبرد . . . ( 1 ) مردانى كه بر سر پيمانشان با خدا براستى ايستادند . ( 2 )
بهنگام نطق پيراهنى خشن و عدنى در برداشت كه هشت درهم بيش نميارزيد . ( 3 )
به مردم از غذاى دولتى ميداد و خود به خانه رفته سركه و روغن زيتون مىخورد .
حسن بصرى ميگويد : به مسجد در آمدم ديدم عثمان بر قبايش تكيه زده است ، دو سقا اختلاف حقوقى خويش را به او عرضه داشتند تا داورى نمايد . عبد اللَّه بن شداد ميگويد :
عثمان - رضى اللَّه عنه - را روز جمعه اى ديدم بهنگامى كه امير مؤمنان بود ، جامه اى كه چهار درهم بيش نميارزيد در بر داشت . از حسن بصرى دربارهء جامهء عثمان پرسيدند ، گفت : قطرى بود و هشت درهم ميارزيد . وى - رضى اللَّه عنه - بسيار فروتن بود .
حسن بصرى ميگويد : عثمان را وقتى امير مؤمنان بود ديدم در مسجد خوابيده و عبايش را زير سر گذاشته بود . افراد يكايك آمده نزد او مىنشستند ، و او در كنارشان و مثل اين كه يكى از آنان باشد مىنشست . خيثمه ميگويد عثمان را ديدم كه در مسجد در ميان ملافه اى خفته بود و هيچكس در اطرافش نبود در حالى كه امير مؤمنان بود .
بموجب روايت ديگرى ميگويد : عثمان را ديدم كه در مسجد به نيمروز خفته و از خواب برخاسته بود و اثر ريگهاى كف مسجد بر پهلويش مشهود بود ، مردم به او گفتند بسترى نرم فراهم آرد . وى خودش آب براى وضويش تهيه ميكرد ، به او گفتند چرا به يكى از نوكرانت دستور اين كار را نميدهى . گفت : نه ، شب وقت استراحت آنها است . از اول مسلمانى هر شب جمعه برده اى آزاد ميكرد مگر جمعه اى كه برايش ميسر نميشد كه در عوض جمعهء بعدى دو برده آزاد ميساخت . علامه ابن حجر در « صواعق » مينويسد :
هامش
( 1 ) در همين جلد در شرح حال عمار ياسر گفتيم كه شأن نزول درست و حقيقى اين آيه چيست .
( 2 ) در جلد دوم ديديم دربارهء على ( ع ) و حمزه و عبيدة بن حرث نازل شده است . بخارى در « صحيح » خود در قسمت تفسير 7 / 91 نزول اين آيه را دربارهء انس بن نضر روايت كرده و ابن حجر كسانى را كه اين آيه در حقشان فرود آمده نام برده و در آنميان نام عثمان نيست رجوع كنيد به فتح البارى 8 / 420 .
( 3 ) به مطالب جلد هشتم مراجعه كنيد .