« ابو عمر » و « ابن اثير » و « ابن حجر » در فرهنگ ياران پيامبر ( ص ) از وى ياد كردهاند . « ابو عمر » مينويسد : « فاضلى ديندار بود و در ميان قبيله اش رياست داشت . »
ابو يعلى و « ابن منده » و « خطيب » و « ابن عساكر » از طريق على ( ع ) روايت كرده كه پيامبر ( ص ) فرمود : « هر كس خوشحال مىشود كه كسى را ببيند كه بعضى اجزاى بدنش پيش از خودش به بهشت در ميآيد بايد به زيد بن صوحان بنگرد » .
در حديث ديگر هست كه « خردمند دست بريده زيد است . زيد مردى از امت من است كه دستش پيش از تنش به بهشت در ميآيد » . بعدها دستش در جنگ قادسيه - جنگ معروف مسلمانان با ارتش شاهنشاهى ساسانى - قطع شد .
در حديثى كه « ابن منده » و « ابو عمر » و « ابن عساكر » از پيامبر گرامى ( ص ) نقل كردهاند چنين آمده است : « زيد ! چه خوبست زيد ! قسمتى از بدنش پيش از خودش به بهشت در ميآيد ، و آنگاه ساير قسمتهاى بدنش به بهشت در ميآيد » .
« ابن عساكر » همچنين آورده است كه « يكوقت زيد بن صوحان خواست سوار اسبش شود عمر ركاب اسب را برايش گرفت تا براحتى سوار شود و آنگاه رو به حاضران كرده گفت : با زيد و برادران و دوستانش بايد اينطور رفتار كنيد . » ( 1 )
زمخشرى از قول پيامبر اكرم ( ص ) ميگويد : « زيد نيكمرد - كه دستش بريده خواهد بود - از بهترين مردان نيكو كار است » . ( 2 )
هامش
( 1 ) تاريخ ابن عساكر 6 / 11 - 13 - تاريخ الخطيب 8 / 440 - استيعاب 1 / 197 - اسد الغابه 3 / 234 - بهجة المحافل 2 / 237 - اصابه 1 / 582 .
( 2 ) فائق ، زمخشرى 1 / 35 .