مشروح ماجرا
« ابن قتيبه » ( 1 ) مينويسد : آوردهاند كه جمعى از ياران پيامبر خدا ( ص ) گرد آمده نامه اى نوشتند و در آن كارهائى را كه عثمان بر خلاف سنت پيامبر خدا ( ص ) و رويّهء دو صحابيش ( يعنى ابوبكر و عمر ) كرده بود بر شمردند ، از جمله اينها را :
1 - خمس ( يا ماليات ) آفريقا ( ى اسلامى ) را كه حق خدا و سهم پيامبرش و سهم خويشاوندان پيامبر ( ص ) و يتيمان و بيچارگان بوده به « مروان » بخشيده است .
2 - اسراف و گشاد بازى كه در كارهاى ساختمانى كرده و هفت ساختمانى كه در مدينه كرده بود و خانه اى براى عائله ( زنش ) و خانه اى براى عايشه ( دخترش ) و ساير دختران و خويشانش ساخته بود يكايك را ذكر كرده بودند .
3 - كاخهائى كه مروان در « ذى خشب » ساخته و در آمد خمس را كه حق خدا و پيامبر او است ( و بايد در رضاى آنها صرف شود و در مواردى كه قرآن ياد كرده است ) صرف آن كرده بود .
4 - كارهاى دولتى و مقام استاندارى را هميشه به خويشاوندان و پسر عموهاى امويش ميسپرد كه همه جوان و كم سن و سال بودند و نه مصاحبت پيامبر ( ص ) را درك كرده بودند و نه تجربه و لياقتى داشتند .
5 - عمل وليد بن عقبه استاندار كوفه كه در حال مستى نماز صبح را
هامش
( 1 ) ابن قتيبهء دينورى ( 206 - 267 ه ) مورخ مشهور ، مهمترين كتابش « الامامة و السياسة ، » عيون الاخبار « و » ادب الكاتب « است .