نائله همسر عثمان در نامه اى به معاويه ميگويد : اهالى مصر كارشان را به على ( ع ) و محمد پسر ابوبكر و عمار ياسر و طلحه و زبير سپردند و باطاعت آنها در آمدند و ايشان دستور قتل عثمان را دادند . از قبائلى كه با مصريان بودند ميتوان خزاعه و سعد بن بكر و هذيل و بعضى عشاير جهينه و مزينه و نبطىهاى يثرب را نام برد و اينها از همه سختگيرتر و تندروتر بودند . ( 1 )
چنان كه سعد بن سيب ميگويد : قبلا از عثمان بدرفتاريهائى به عبد اللَّه بن مسعود و ابوذر و عمار ياسر سر زده بود و كينه اش را در دل چندين قبيله بر جا نهاده بود . قبيلهء هذيل و بنى زهرة و بنى غفار و همپيمانان آنها كينهء ابوذر غفارى را به دل داشتند و قبيلهء بنى مخزوم كينهء عمار ياسر را . ( 2 )
مسعودى مينويسد : در ميان مردم ( يعنى مردم محاصره كنندهء خانهء عثمان ) قبيلهء بنى زهره بودند بخاطر عبد اللَّه بن مسعود زيرا او همپيمان ايشان بود ، و قبيلهء هذيل ، چون او عضو آن قبيله بود ، و قبيلهء بنى مخزوم و همپيمانانش بخاطر عمار ياسر ، و قبيلهء غفار و همپيمانانش بخاطر ابوذر ، و قبيلهء تيم همراه محمد پسر ابو بكر آمده بود ، و قبائل بسيار ديگر كه كتاب ما گنجايش ذكر آنها را ندارد . و اينها عثمان را محاصره كردند و اين نخستين محاصرهء او است . ( 3 )
هامش
( 1 ) بنا بروايت ابن عبد ربه .
( 2 ) بنا بروايت بلاذرى در انساب الاشراف و ابن عبد ربه در عقد الفريد ، و ديگران .
( 3 ) رجوع كنيد به : طبقات ابن سعد 3 / 49 - انساب الاشراف 5 / 26 ، 59 - الامامة و السياسة 1 / 34 - معارف ، ابن قتيبه 84 - تاريخ طبرى 5 / 116 - مروج الذهب 1 / 441 - عقد الفريد 2 / 262 ، 263 ، 269 - رياض النضرة 2 / 123 و 124 - تاريخ الكامل ابن اثير 3 / 66 - تاريخ ابن خلدون 2 / 393 - شرح ابن ابى الحديد 1 / 102 - تاريخ ابن كثير 7 / 170 ، 173 ، 174 - حياة الحيوان ، دميرى 1 / 53 - اصابه 2 / 411 - الصواعق المحرقه 69 - تاريخ الخلفاء سيوطى 106 - تاريخ الخميس 2 / 259 .