شركت داشته اى ؟ جواب ميدهد : من شرح خلافكاريهايش را شركت در قتلش حساب ميكنم . » ( 1 )
امينى گويد :
از اين روايت تاريخى بر ميآيد كه اين صحابى معتقد بوده عثمان كارهاى زشت و خلاف اسلام داشته ، و چون براى او مسلم بوده كه اين كارهاى زشت و ناروا از عثمان سر زده بر خود واجب ديده كه در انجمنها و مجالس به شرح آن پرداخته و با اين كار به قتل او كمك كند ، و همين شرح و ذكر باعث قتل او هم شده است . حتى پس از قتل ، به شركت در آن و كمك به آن اعتراف كرده است .
سخن محمد بن ابى حذيفه
ابو القاسم محمد بن ابى حذيفه از كسانى بوده است كه در بر انگيختن مردم عليه عثمان سخت ميكوشيدهاند . بلاذرى مينويسد : « محمد پسر ابوبكر ، و محمد بن ابى حذيفه آنسال كه عبد اللَّه بن ابى سرح به مصر رفت از مدينه به مصر رفتند . محمد بن ابى حذيفه معايب عثمان را بر ميشمرد و از او انتقاد ميكرد و گفت :
عثمان مردى را به استاندارى گماشته كه پيامبر ( ص ) در روز فتح مكه خونش را هدر شمرده و آيات قرآن براى اثبات كفرش فرود آمده آنهنگام كه گفته بود :
منهم مثل آنچه خدا فرو ميفرستد فرو ميفرستم . ( 2 )
حملهء « ذات الصوارى » در محرم سال 34 هجرى رخ داد كه فرماندهيش با عبد اللَّه بن سعد بن ابى سرح بود . او وقتى به نماز جماعت ايستاد محمد بن ابى - حذيفه تكبيرى بلند گفت كه عبد اللَّه ترسيد و مضطرب گشته او را تهديد و نكوهش كرد . و پيوسته از كارهاى ناراحت كنندهء او و پسر ابوبكر برايش خبر ميآمد .
هامش
( 1 ) طبقات ابن سعد 3 / 56 - انساب الاشراف 5 / 101 .
( 2 ) مقصودش عبد اللَّه بن سعد بن ابى سرح بود ، و چنان كه در جلد هشتم گذشت پيامبر اكرم ( ص ) در روز فتح مكه خونش را هدر شمرد ، و نيز آيهء قرآن عليه او فرود آمد .