و پيسى و اختلال حواس ، و بيمارى معنوى مثل تزلزل ايمان و سستى عقيده و انحراف از دين . بنابر دعاى مستجاب پيامبر گرامى ، ابو ايوب انصارى از همهء اين مصائب و معايب برى بوده است . هم او با اين سلامت نفس ، دورهء حكومت عثمان را روزگار تجاوز و انحراف از اسلام ميداند و مظالم و جناياتى را كه در آن بر نيكمردان عاليمقامى چون ابوذر و عمار و ابن مسعود رفته بر شمرده است . اگر جز شهادت ابو ايوب عليه عثمان وجود نميداشت و در اختيار ما نميبود براى محكوميت عثمان كافى مينمود و حجتى قاطع بشمار ميرفت ، تا چه رسد به اينكه شهادتش توسط تودهء انبوه مهاجران و انصار پيامبر ( ص ) تأييد و تحكيم شده است .
سخن قيس بن سعد انصارى رئيس قبيلهء خزرج ، و مجاهد بدرى
1 - در مصر براى دعوت مردم به بيعت با على بن ابيطالب ( ع ) نطقى ايراد كرده گفت : « سپاس خدايرا كه حق را آورد و باطل را بميراند ، و ستمكاران را درهم كوبيد . مردم ! ما با كسى كه ميدانيم پس از پيامبرمان محمد ( ص ) بهترين شخص است بيعت كرديم . بنابر اين شما اين مردم بيائيد و با او بر اين اساس كه مطابق كتاب خدا و سنت پيغمبرش حكومت كند پيمان بيعت ببنديد » ( 1 ) .
2 - قيس بن سعد پيش از جنگ صفين اين نامه را از معاويه دريافت ميدارد : « . . . شما اگر اين اعتراض را به عثمان بن عفان - رضى اللَّه عنه - داشتيد كه تبعيض اقتصادى قائل شده يا كسى را بناحق تازيانه زده يا به كسى ناسزا گفته
هامش
( 1 ) تاريخ طبرى 5 / 228 - تاريخ الكامل ابن اثير 3 / 115 - شرح ابن ابى الحديد 2 / 23 .