است كه خلافت از قبيلهء عبد مناف بيرون آيد . سعيد بن عاص برگشت و عبد اللَّه بن خالد بن اسيد نيز برگشت . مغيرة بن شعبه گفت : نظريهء صحيح همان است كه سعيد بن عاص گفت : بنابر اين هر كه از قبيلهء ثقيف در اينجا است بايد كناره گيرد .
و آنها بدستورش برگشتند . . . » ( 1 )
6 - ابن عباس به معاويه مينويسد : « دربارهء طلحه و زبير بايد بگويم كه آنها براى عثمان شرّ به پا كرده او را سخت در فشار گذاشتند . بعد بيعت خود را با على ( ع ) شكسته براى رسيدن به حكومت و سلطنت قيام كردند .
با آنها بدليل نقض بيعتشان جنگيديم ، چنان كه با تو باستناد اين كه به تجاوز مسلحانهء داخلى دست زده اى مىجنگيم » ( 2 ) .
7 - « پسر عموى حابس بن سعد - رئيس قبيلهء طى - براى او خبر ميآورد كه در مدينهء منوره شاهد چگونگى قتل عثمان بوده و از آنجا همراه على ( ع ) به كوفه آمده است . چون مردى با شكوه و زبان آور بود حابس بن سعد او را نزد معاويه برده گفت : اين پسر عموى من است كه از كوفه آمده و همراه على ( ع ) بوده و در مدينه كشته شدن عثمان را ديده و مردى مورد اعتماد و راستگو است .
معاويه از او خواست جريان عثمان را تعريف كند . گفت : محمد بن ابى بكر ، و عمار ياسر عهده دار آن بودند و سه نفر تمام همّ خود را صرف كار ( سرنگونى و قتل ) عثمان ميكردند كه عبارتند از عدى بن حاتم ، اشتر نخعى ، و عمرو بن حمق .
و دو نفر در كار ( سرنگونى و قتل ) عثمان سخت تلاش مينمودند كه عبارتند از طلحه و زبير . آن كه از همهء مردم در قتل عثمان پاكدامنتر و بيگناه تر بود على بن ابيطالب است . بعد از قتل عثمان ، مردم با اشتياق و پروانه وار براى بيعت على هجوم آوردند بطوريكه در هجوم مشتاقانهء آنها كفشها گم شد و عباها
هامش
( 1 ) تاريخ طبرى 5 / 168 .
( 2 ) كتاب صفين ، 472 - شرح ابن ابى الحديد 2 / 289 .