مخالفان عثمان - تبعيد كرده است ؟ ! كدام آدم عاقل راضى مىشود كه او را بخاطر چنان كارهاى ناچيزى تبعيد و شكنجه كنند ؟ !
تبعيد عبد الرحمن جمحى
عبد الرحمن بن حنبل جمحى در شمار كسانى است كه توسط عثمان تبعيد شدهاند . يعقوبى مينويسد : « عبد الرحمن يار پيامبر خدا ( ص ) به قموس ( 1 ) از توابع خيبر تبعيد شد . علت اين كه ( عثمان ) او را تبعيد كرد اين بود كه اطلاع يافت كارهاى ناپسند پسر و دائيش را تقبيح نموده و خودش را هجو كرده است . »
علائى از قول مصعب ، و ابو عمر در كتاب « استيعاب » آوردهاند كه وقتى عثمان پانصد هزار درهم را كه خمس آفريقاى اسلامى بود به مروان بخشيد عبد الرحمن ( بن حنبل جمحى ) چنين سرود :
سوگند به خداى يگانه ، سوگندى بجد و تأكيد كه خدا هيچ كارى را بيهوده و بىثمر نگذاشته است ، بلكه ( حتى ) تو را مايهء آزمايش ما ساخته است تا ما را بوسيلهء تو بيازمايد يا ترا از آزمايش در آورد تو آن تبعيد شده ى پيامبر ( ص ) را بخواندى و مقرب خويش گردانيدى و اين بر خلاف رويه و قرار مصطفى ( ص ) است . خويشاوندانت را به حكومت بر خداپرستان گماشتى و اين بر خلاف رويهء گذشتگان ( ابوبكر و عمر ) است . و يك پنجم غنيمت را به مروان بخشيدى و بدينسان او را بر ديگران فضيلت نهادى و مراتع اطراف مدينه را قرق كردى و درآمدى را كه ( ابو موسى ) اشعرى از اموال عمومى آورده بود به نزديكانت دادى .
آن دو امين ( ابو بكر و عمر ) براستى راه روشن ( طرز حكومت اسلامى ) را كه مايهء هدايت به رضاى ايزد است باز نمودند و بر اثر آن حتى يكدرهم بناروا و به غصب از كسى نستاندند و نه يكدرهم بهواى دل ( و نه بروفق قانون اسلام )
هامش
( 1 ) يعقوبى به اين صورت نوشته است . « در اصابه » به صورت غموص آمده ، اما درست « قموص » است .