حلبى چاپ شده 1 / 342
امينى گويد : پژوهشگران را مىرسد كه از چندين چشم انداز در اين گزارشها بنگرند يكى با شناختن ميانجيان گزارش كه از روزى كه ساخته شده زنجيرهء گزارشى آن پيوسته نبوده و چه در نگاشتههاى خيلى كهن و چه در نوشتههاى آيندگانشان هماره با زنجيره اى گسسته بازگو شده - يا گسسته از يك سوى مانند زنجيرهء حاكم و بو نعيم يا از هر دو سوى مانند گزارش ابن هشام - و خيلى شگفتانگيز است كه گر چه پيش آمدهاى اين داستان را بيش از دو تن - برانگيختهء خدا ( ص ) و بوبكر - كسى نديده و گزارش آن نيز نخستين بار تنها بايد از زبان ايشان بازگو شود با اين همه هيچيك از گزارشها از زبان يكى از آن دو بازگو نشده و در هيچ يك از زنجيرهها يادى از ايشان نمىبينيم با اين كه نام بردن از چنين گزارشگرانى - آن هم در مانند چنين گزارشهائى - انگيزه هايش يكى دو تا نيست و به شوندهاى بسيار بايد يادآورى شوند تا براى هميشه آن گزارشها بازگو شوند و پياپى بر زبانها بگذرند زيرا كه در آن ، نشانهها و درفشهاى پيامبرى است و گذشته از آن ، نشانه اى بر بزرگوارى و شگفت كارى بوبكر .
گذشته از اينها ، زنجيرهء بو نعيم ، پشتگرمى را نشايد زيرا عبد اللَّه پسر محمد پسر جعفر در آن جاى دارد كه ابن يونس مىگويد كار وى سرانجام به آشفتگى كشيد و گزارشهائى بر زمينهء نگاشتههاى شناخته شده بساخت و بر دست نوشتههاى بلند آوازده چيزها بيفزود تا رسوا شد و نگاشتهها را در روى خودش سوزاندند
و حاكم از زبان دار قطنى آورده است كه وى دروغگو است و كتاب « سنن » از شافعى را گرد آورد و در آن دويست گزارش بود كه شافعى آنها را بازگو نكرده بود .
و دار قطنى مىگويد : در دست نويس عمرو پسر حارث بيش از صد حديث بساخت
الغدير ( فارسي ) — صفحة 71
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٧١