اينان بر مىآيد كه او در اين كار ناتوان است .
و ابن عدى گويد : او از زبان دائىاش گزارشهائى دور از باور بازگو كرده كه هيچكس در زمينهء آنها از وى پيروى ننموده . امينى گويد : اين نيز از همان گزارشهاى دور از باور است كه او از زبان دائىاش بازگو كرده است .
و دولابى او را در جرگهء كسانى ياد كرده كه در كار گزارشگرى ناتواناند و مىگويد : از نصر پسر سلمهء مروزى شنيدم مىگويد : پسر ابو اويس ، دروغساز است كه از زبان مالك پرسشهاى ابن وهب را بازگو مىكرد .
و عقيلى نيز در نامه اى كه دربارهء همين ناتوانان پرداخته از زبان يحيى پسر معين آورده است كه ابن ابى اويس به دو پول نمىارزد .
و دار قطنى گفته : در بازگوگرى گزارشهاى درست ، او را بر نمىگزينم .
و اسماعيل نيز در « المدخل » او را ياد كرده و مىگويد : در سبكى او چيزها گفتهاند كه يادآورى آنها را خوش نمىدارم .
و برخى گفتهاند : در پيروى از آئين نامهها از او دورى گزيديم
و ابن حزم در « المحلى » مىنويسد : ابو الفتح ازدى گفت : سيف پسر محمد مرا گزارش كرد كه ابن ابى اويس گزارش ساز بوده .
و نسائى از راه سلمة بن شبيب آورده است كه او گفت : از اسماعيل پسر ابو اويس شنيدم مىگفت : هرگاه مردم مدينه كارشان در پيرامون چيزى به چند دستگى مىكشيد براى ( رهاندن ) ايشان ( از اين گرفتارى ) به گزارش سازى مىپرداختم . ( 1 )
و خوب ! با همهء اينها آيا گزافگوئى و ياوه سرائى نيست كه نووى در ديباچهء نامهء روشنگرش بر « صحيح مسلم » مىنويسد : دانشوران - كه خدايشان بيامرزاد - همداستان شدهاند كه پس از قرآن گرامى درستترين نامهها ، صحيح بخارى و مسلم است ؟
هامش
( 1 ) تهذيب التهذيب 1 / 312