گزارش بالا را مسلم نيز در صحيح خود از زبان سعيد پسر مسيب آورده و بيشتر تفسير نگاران نيز از روى گمان نيكوئى كه به دو « صحيح » و نگارندگان آن دو داشتهاند از ايشان پيروى نمودهاند .
در اين گزارش از چند چشم انداز بايد به نگريستن پرداخت :
1 - سعيد كه تنها بازگوگر آن است از كسانى شمرده شده كه با فرمانرواى گروندگان على ( ع ) كينه مىورزيده پس آن چه دربارهء او و پدرش و خانواده و كسانش بگويد يا ببافد نمىتواند پشتوانهء روشنگرى گردد زيرا بدگوئى از ايشان براى او شيرينترين كارها بوده است . ابن ابى الحديد در شرح النهج 1 / 370 مىنويسد : سعيد پسر مسيب از او - درود بر وى باد - رو گردان بود و عمر پسر على ( ع ) با گفتارى تند به او تو دهنى زد ، عبد الرحمن پسر اسود از ابو داود همدانى گزارش كرده كه گفت من نزد سعيد پسر مسيب بودم كه عمر پسر على پسر ابيطالب ( ع ) روى آورد پس سعيد به او گفت : برادر زادهء من ! نمىبينم كه تو مانند برادران و عمو زاده هايت بسيار به مسجد برانگيختهء خدا ( ص ) بيائى عمر گفت اى پسر مسيب ! آيا هرگاه كه گام در مسجد نهادم بايد بيايم و خود را به تو بنمايم ؟ سعيد گفت : من نخواستم تو را بر سر خشم بياورم شنيدم پدرت مىگفت : به راستى مرا از خداوند پايگاهى است كه براى زادگان عبد المطلب بهتر است از همهء چيزهائى كه بر روى زمين است عمر گفت من نيز شنيدم كه پدرم مىگفت هيچ گفتار حكيمانه اى در دل كسى از دورويان نيست كه پيش از بيرون شدن او از جهان از زبانش آشكار نشود سعيد گفت برادر زادهء من ! مرا از دو رويان مىشمارى ؟ گفت : همان است كه به تو مىگويم سپس روى از او بگردانيد .
و واقدى آورده است كه سعيد پسر مسيب بر جنازهء سجاد - على پسر حسين پسر على پسر ابو طالب ( ع ) - بگذشت و بر او نماز نگزارد او را گفتند آيا بر اين شايسته مرد كه از خاندان نيكان نيز هست نماز نمىگزارى ؟ گفت : دو
الغدير ( فارسي ) — صفحة 13
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص١٣