خدا ( ص ) از آميزش با آنان خوددارى نموده و اين كار را خوش نداشتند پس اين آيه در اين باره نازل شد : و زنان شوهردار ، مگر آنان كه مملوك شمايند .
و در عبارت نسائى : راستى اين كه پيامبر ( ص ) لشگرى به اوطاس فرستاد تا با دشمنى برخورد كرده و با ايشان جنگيده و پيروز شدند و زنانى به اسارت گرفتند كه در ميان مشركان شوهر داشتند و مسلمانان آميزش با ايشان را خوش نداشتند تا آيه نازل شد : « و زنان شوهردار مگر آنان كه مملوك شمايند . »
بنگريد به صحيح مسلم 1 / 416 ، 417 ، صحيح ترمذى 1 / 135 ، سنن بو داود 1 / 336 ، سنن نسائى 6 / 110 ، مسند احمد 3 / 72 ، 84 احكام القرآن از جصاص 2 / 165 ، سنن بيهقى 7 / 167 ، المحلى از ابن حزم 9 / 447 ، مصابيح السنة 2 / 29 ، تفسير قرطبى 5 / 121 ، تفسير بيضاوى 1 / 269 ، تفسير ابن كثير 1 / 372 ، تفسير خازن 1 / 375 ، تفسير شوكانى 1 / 418
على و ابن عباس و عمر و عبد الرحمن بن عوف و ابن عمر و ابن مسعود و سعيد بن مسيب و سعيد بن جبير نيز بر اساس روايت بالا آيه را تفسير كرده و گفتهاند : اين آيه دربارهء زنان شوهردارى نازل شد كه به اسارت مسلمين درآمدند و با اين آيه آميزش با ايشان - از راه كنيز گيرى - بر مسلمانان حلال گرديد و با اسير شدن تنها آنها - و نه شوهرانشان - در ميانه جدائى افتاد ( 1 )
قرطبى در تفسير خود 5 / 121 مىنويسد : علما در تأويل اين آيه اختلاف كردهاند ابن عباس و بوقلابه و ابن زيد و مكحول و زهرى و بو سعيد خدرى گفتهاند : مقصود از زنان شوهردار در اين جا خصوص زنان شوهردارى است كه اسير شدهاند و معنى آيه مىشود : زنان شوهردار بر شما حراماند مگر از سرزمين دشمنان حربى اسير گرفته باشيد و مملوك شما شده باشد كه در اين صورت براى كسى كه در سهم او قرار گرفته حلال مىشود هر چند شوى داشته باشد و قول شافعى نيز كه اسير شدن را موجب قطع ازدواج سابق مىداند بر همين است - و
هامش
( 1 ) احكام القرآن از جصاص 2 / 165 ، سنن بيهقى 7 / 167 ، تفسير شوكانى 1 / 418