جصاص در احكام القرآن 2 / 158 مىنويسد : مقصودشان از آيه اى كه آن را حلال كرده اين است : « و زنان شوهر دار ، مگر آنچه مملوك شماست » . و چنين استدلالى نشانهء دورى از مرز درك قرآن و از شناخت شأن نزول آيات است و احاديثى كه در پيرامون آيه رسيده نيز آن را تأييد نمىكند و تازه وقتى اين دو آيه دربارهء دو موضوع مختلف رسيده چگونه مىتوان تعارضى ميان آن دو قائل شد . و بزرگان سنت بيانات گسترده و ارزنده اى در اين زمينه دارند كه از ميان آنها اكتفامى كنيم به گفتار جصاص در احكام القرآن 2 / 199 : اين دو آيه در بيان حلال و حرام بودن ، با يكديگر برابر نيستند و روا نيست كه يكى را معارض با ديگرى تلقى كنيم زيرا موردى كه يكى از آن دو براى آن نازل شده به غير از مورد ديگرى بوده زيرا اين آيه « و اين كه دو خواهر را با هم نگاهداريد » دربارهء حكم تحريم رسيده و همچون اين دو فراز ديگر قرآن است « و زنان فرزندانتان » و « مادران زنانتان » و همچون ديگر كسانى كه حكم حرام بودن ازدواج با ايشان ، در آيه رسيده در حالى كه اين آيه « و زنان شوهر دار مگر آنان كه مملوك شمايند » مىرساند زنانى كه شوهرانشان در ميدان جنگ بوده و خود اسير شدهاند حلالاند و مىفهماند كه ميان اين زنان و شوهرانشان جدائى افتاده و مانع آميزش با آنان ، بر طرف شده پس بايد اين آيه را در موردى كه براى آن نازل شده به كار برد و آن نيز عبارت است از جدائى افتادن ميان اين دسته زنان اسير شده و شوهرانشان ، و حلال بودن آنان بر صاحبانشان . پس نمىتوان اين آيه را معارض دانست با آن چه در حرام بودن آميزش با دو خواهر در يك زمان ، نازل شده زيرا هر كدام از دو آيه به علتى و در موردى جدا از علت و مورد ديگرى ، نازل شده پس بايد هر كدام را در موردى كه براى آن نازل شده به كار برد .
باز مىنويسد :
دليل بر اين فتوى آن كه - بى هيچ اختلافى ميان مسلمانان - اين آيه معارض با حكم حرام بودن آميزش مرد با زنان فرزندان و مادران زنان خود و ديگر
الغدير ( فارسي ) — صفحة 357
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٣٥٧