از پيروى محمد ( ص ) باز مىدارند و خود نيز از پيروى او دورى و كناره جوئى مىنمايند زيرا فرازهاى پيش از آن ، به يادآورى كسانى از بت پرستان مىپردازد كه با برانگيختهء خدا ( ص ) كينه مىورزيدند و گفتار او را دروغ شمرده و از وحى و الهامى كه از سوى خدا بر ايشان آورده بود روى بر مىتافتند پس بايد اين فراز نيز : « مردم ديگر را از او باز مىدارند » دربارهء ايشان و گزارش كار ايشان باشد زيرا نشانه اى نداريم تا بتوانيم بگوئيم روى سخن كه تا اين جا به آنان بود از اين پس دربارهء ديگرى است . و دنبالهء اين فراز و نيز فرازهاى پيشترش گواهى مىدهد كه برداشت ما درست است ، همان برداشتى كه بر بنياد آن اين فراز گزارش شيوهء گروهى از بت پرستان در ميان تودهء برانگيختهء خدا ( ص ) مىشود نه گزارش شيوهء يك تن ويژه از ايشان . و بر اين بنياد پس روشنگرى فرازهاى ياد شده به اين گونه انجام مىگيرد : اى محمد ! اين بت پرستان هر نشانه اى نيز ببينند نمىگروند و هنگامى كه به نزد تو آيند با تو بگو مگو مىكنند و مىگويند آن چه تو براى ما آورده اى جز داستانها و گزارشهاى پيشينيان چيزى نيست و ايشان ديگران را از شنيدن فرازهائى كه فرود آمده باز مىدارند و خود نيز از تو كناره مىگيرند ، پس از تو و از پيروىات دور مىشوند و جز خود را به پرتگاه نيستى نمىافكنند . پايان
رازى نيز در تفسير خود 4 / 28 دو برداشت در اين زمينه ياد كرده 1 - فراز ياد شده دربارهء بت پرستانى است كه مردم را از پيروى پيامبر و گواهى به برانگيختگى او باز مىداشتند 2 - تنها دربارهء ابو طالب فرود آمده . آن گاه مىنويسد : برداشت نخستين از دو روى به سخن درست ماننده تر است :
1 - همگى فرازهائى كه پيش از اين يك فراز آمده شيوهء ايشان را نكوهش مىكند پس اين فراز نيز : « و ايشان مردم را از او باز مىدارند » بايد گزارشى از كارهاى ناپسند ايشان در برداشته باشد و اگر بگوئيم گوشهء سخن به ابو طالب است كه مردم را از آزار رساندن به پيامبر باز مىداشته با فرازهاى پيش هماهنگ نيست .
الغدير ( فارسي ) — صفحة 9
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٩