همبستر شود و چه نشود شوهر اول نمىتواند بسراغ او بيايد . » و هم گويد : كار ، نزد ما چنين است و اگر پيش از شوهر كردن ، شوهر اول پيدا شود او براى ازدواج سزاوارتر است .
و شافعى و بو حنيفه و ثورى گويند : زنى كه شوهرش گمشده آزاد نميشود تا به درستى از مرگ شوهر آگاه گردد ، اين را قاضى ابن رشد در بداية المجتهد 2 / 52 نقل كرده و مىنويسد : قول ايشان از على و ابن مسعود نيز روايت شده
و حنفيان گويند واجب شدن نفقه بر ذمهء شوهر شرايطى دارد از جمله اين كه عقد نكاح به صورت صحيح انجام گرفته باشد پس اگر به صورت باطل يا فاسد انجام بگيرد و مرد چيزى به زن انفاق كند و سپس فساد يا بطلان عقد ظاهر شود مرد حق دارد كه آن چه را بر وى انفاق كرده پس بخواهد .
ديگر اين كه اگر شوهر مفقود شود و زن شوهر ديگرى بكند و با هم بياميزند سپس شوهر غايب پيدا شود ، ازدواج زن با شوهر دوم فاسد خواهد بود و قاضى آنها را از هم جدا مىكند و زن بايد بخاطر آميزش فاسد عده نگهدارد و نفقهء او هم در اين ايام نه بر عهدهء شوى اول است و نه بر عهدهء شوى دوم ( 1 )
و شافعى در كتاب الام 5 / 221 مىنويسد در مورد اين مطلب هيچ كس را نديدهام مخالف باشد كه اگر مرد و زن يا يكىشان در خشكى يا دريا غايب شود - جاى غيبت معلوم باشد يا نه - و هر دو - يا يكى از آن دو بميرند و خبرى از آنان بدست نيايد يا دشمن آن دو را اسير كند و به جائى ببرد كه خبرى از آنان بدست نيايد ، در هيچ يك از اين موارد يكى از ديگرى ارث نمىبرد مگر مسلم باشد كه آن ديگرى پيش از وى وفات كرده است و بعقيدهء من حكم زنى هم كه شوهرش گمشده همين است ، - هر گونه غيبتى كه مىخواهد باشد اعم از آن چه صفت آن را باز گفتم يا غير آن ، مانند اسير شدن به دست دشمن يا بيرون شدن شوهر و سپس نامعلوم گرديدن راهى كه پيش گرفته يا سر به بيابان نهادن از روى بىخردى يا بيرون شدن به گونه اى كه خبرى
هامش
( 1 ) الفقه على المذاهب الاربعه 3 / 565