انتظار تعيين كرد و به عبارت شعبه - از طريق عبد الرحمن بن ابى ليلى - : عمر به زنى كه شوهرش گمشده بود حكم كرد كه بايد 4 سال صبر كند و سپس كارگزار شوهرش او را طلاق دهد و سپس 4 ماه و 10 روز صبر كند و بعد شوهر نمايد .
و از طريق ابن شهاب زهرى از سعيد بن مسيب آوردهاند كه عمر ( ض ) دربارهء زنى كه شوهرش گمشده گفت : اگر او شوهر كرد و سپس نخستين شوهر آمد ، آن اولى مىبايد زنش را ببرد و مىبايد ، مهر او را بدهد اگر پذيرفت كه مهر بدهد زن از شوهر دوم است و اگر زن را خواست بايد زن عده نگهدارد تا آزاد شود و سپس به شوهر اول باز گردد و شوهر دوم به خاطر بهره اى كه از او برده بايد مهر او را بدهد و ابن شهاب گفته : پس از عمر ، عثمان نيز به همين گونه داورى كرد .
و به عبارت شافعى : زنى كه شوهرش گمشده اگر شوهر كرد و سپس - پيش از همبستر شدن با شوهر دوم - شوهر نخستين آمد شوهر نخستين سزاوارتر است به او و اگر پس از همبسترى آمد او مختار است كه يا مهر زن را بدهد يا همسرى را با وى از سر گيرد ( 1 )
امينى گويد : كيست كه داناى اين مسأله باشد و مرا خبر دهد كه چرا مرد گمشده بايد زنش چهار سال صبر كند ؟ آيا اين حكم را از قرآن گرفتهاند ؟
كه از كجاى آن ؟ يا از سنت پيامبر ؟ كه راوى و ناقل آن كيست ؟ و تازه كتابهاى « صحيح » و « مسند » سنيان از حديثى كه مبين اين سنت باشد خالى است آرى چه بسا براى تعيين اين مدت به اين دستاويز چسبيدهاند كه بيشترين مدتى كه يك بچه در شكم مادر مىماند چهار سال است بقاعى در فيض الآله المالك 2 / 263 مىنويسد : علت تعيين چهار سال ، آن است كه اين مدت ، بيشترين مدتى است كه يك بچه در شكم مادر مىماند چنان كه شافعى نقل مىكند كه بودن خودش در شكم مادر به اين اندازه طول كشيده ، مالك نيز براى خود چنين داستانى نقل
هامش
( 1 ) موطأ مالك 2 / 28 ، كتاب الام از شافعى 7 / 219 ، سنن بيهقى 7 / 445 ، 446