دو پنجاه تازيانه بزن ( 1 )
امينى گويد : مىدانى چرا خليفه ، قضاوت و حكم دادن را به امير مؤمنان محول كرد ؟ اگر نمىدانى علتش اين بود كه خود چنان مايه اى از علم نداشت كه بتواند دعوى را فيصله دهد و شايد هم اين آيه به گوش وى خورده بود كه : زن و مرد زناكار به هر كدام بايستى صد تازيانه بزنيد ( 2 ) و اجمالا نيز مىدانست كه در بسيارى از احكام ميان بنده و آزاد تفاوت است ولى ديگر اين را ندانسته بود كه مسألهء حد نيز از آن احكام و فروع است و گويا توجهى به اين آيه نداشت كه : و هر كس از شما از جهت مكنت نتواند زنان عفيف مؤمن به نكاح آرد از آن چه مالك شدهايد - از كنيزان مؤمن - گيرد ، خدا به ايمان شما داناتر است همه از يكديگريد آنها را به اذن كسانشان به زنى گيريد و مهرشان را به شايستگى بدهيد كه عفيفان باشند نه زناكار و رفيقگير ، و چون شوهردار شدند اگر كار بدى كردند مجازاتشان نصف زنان آزاد است ( 3 )
شايد هم اين آيه در پيش چشمش بود ولى نمىتوانست حقيقت آن را بفهمد زيرا اين را به حافظه اش سپرده بود كه مجازات روسبيان شوهردار ، سنگسار كردن است جز آن كه نمىدانست سنگسار كردن قابل نصف كردن نيست و كيفرى را كه مىتوان نصف كرد تازيانه زدن است و اين آيه دستور مىدهد كه كنيزان شوهر دار اگر زنا دهند نبايد آنان را سنگسار كرد و بايستى نصف مجازات تازيانه اى كه در سنت پيامبر بر زنا كاران بى همسر ثابت است برايشان نيز روا داشت ( 4 )
هامش
( 1 ) مسند احمد 1 / 104 ، تفسير ابن كثير 1 / 478 ، كنز العمال 3 / 227
( 2 ) سورهء نور آيهء 2
( 3 ) سورهء نساء آيهء 25
( 4 ) صحيح بخارى 10 / 48 ، صحيح مسلم 2 / 37 ، سنن بو داود 2 / 239 ، سنن ابن ماجه 2 / 119 ، سنن بيهقى 8 / 342 ، موطأ مالك 2 / 170 ، كتاب الام شافعى 6 / 121 ، تفسير قرطبى 12 / 159