دادن او به كارپردازى صدقات كلبيان و بلقينيان فرستاد ( 1 ) و آيا مهر برادرى اين همه گشاد بازى را روا مىدارد ؟
پاسخ دادن به اين پرسشها به گردن من نيست و آن چه بر من است گزارش دادن سرگذشت است همراه با بررسى و انگيزه يا بى در آن . و پاسخ را نيز تنها از ياوران خليفه مىخواهيم ، يا نه ، خود خوانندهء بزرگوار را داور اين گيرو دارها مىگردانيم .
4 آواى سوم به دستور خليفه
بخارى و جز او از زبان سائب پسر يزيد آوردهاند كه برنامهء آوا در دادن در روز آدينه آغازش در روزگار برانگيختهء خدا ( ص ) بود و در روزگار بوبكر و در روزگار عمر . و هنگام آن نيز به گاه بيرون شدن پيشوا بود و به گاه بر پا شدن نماز . و چون روزگار عثمان رسيد و مردم بسيار شدند آواى سومى هم بيافزود كه در زوراء ( زاءز بردار و واو ساكن ، خانه اى در بازار ) مىدادند و اين شيوه تا هم اكنون بر جاى مانده است ( 2 )
و در گزارش بخارى و ابو داود آمده است كه در روزگار پيامبر ( ص ) و بوبكر و عمر ( ص ) بانگ مسلمانى در روز آدينه آغازش در هنگامى بود كه پيشوا بر سر منبر مىنشست و چون عثمان به جاى ايشان نشست و مردم بسيار شدند عثمان دستور داد تا در روز آدينه براى بار سوم نيز ( اذان ) آواى مسلمانى در دهند ، پس در زوراء آواز
هامش
( 1 ) تاريخ يعقوبى 2 / 142
( 2 ) صحيح بخارى 2 / 95 و 96 ، صحيح ترمذى 1 / 68 ، سنن ابو داود 1 / 17 ، سنن ابن ماجه 1 / 348 ، سنن نسائى 3 / 100 ، كتاب الام از شافعى 1 / 173 ، سنن بيهقى 1 / 429 و 3 / 192 و 205 ، تاريخ طبرى 5 / 68 ، كامل ابن اثير 3 / 48 ، فيض الاله المالك از بقاعى 1 / 193