از همه ثابت قدمتر بوده و به اجماع امت هيچگاه نگريخته و هرگز با كسى روبرو نشده مگر او را كشته گمان مىكنى جاحظ اين آيه را نشنيده كه : خدا مجاهدان را بر كسانى كه نشستهاند با پاداشى بزرگ برترى بخشيده و هم اين آيه : « خدا خريد از مؤمنان ، جانها و دارائىهاشان را ( در برابر اين ) كه بهشت از آن آنان باشد ، در راه خدا پيكار مىكنند ، مىكشند و كشته مىشوند اين وعدهء او است كه در تورات و انجيل و قرآن به عهدهء او محقق است » سپس خداوند در تأكيد اين خريد و فروش گويد : كيست كه به پيمان خود بيشتر از خدا وفا كند پس مژده دهيد خود را در اين سوداگرى كه به راستى رستگارى بزرگى است « و خدا گفت » چنين است زيرا در راه خدا تشنگى و رنج و گرسنگى به آنان نمىرسد و در جائى كه كافران را بخشم آرد قدم نمىنهند و به دشمنى دستبردى نمىزنند مگر به عوض آن كارى شايسته برايشان نوشته مىشود « موقعيت مردم در جنگها متفاوت است و از اين لحاظ برخى بر ديگران برترى دارند پس آن كه به پيشواز شمشيرها و نيزهها شتافت و در برابر دليران ايستاد بار سنگينترى بر دوش دشمنان نهاده چون - به نسبت كسى كه درگير و دار نبرد ايستاده و به كمك به ديگران اكتفا كرده و خود شمشير نزده اولى - گزند سختترى به دشمن رسانيده است و به - همين گونه كسى كه درگير و دار ايستاده و كمك رسانده و خود شمشير نزده ولى در تيررس دشمن ايستاده او رنج بيشترى برده و برتر از كسى است كه در جاى امنترى ايستاده و اگر ناتوانان و ترسوها با عقب كشيدن دست و جنگ نكردن شايستهء رياست بشوند و در اين كارشان همانند پيامبر ( ص ) رفتار كرده باشند پس حسان بن ثابت از همهء مردم براى رياست شايسته تر بوده زيرا از اين بابت بهرهء بيشترى دارد . و اگر فضيلت على در جهاد را به اين دست آويز نديده بگيريم كه پيامبر ( ص ) خود از همه كمتر شمشير زده - البته به پندار جاحظ - در آنصورت فضيلت بوبكر در انفاقهايش براى خدا نيز ناچيز مىنمايد چون رسول خدا ( ص ) از همه كم ثروتتر و ( در نتيجه از ديگران كم انفاقتر ) بوده تو اگر در كار عرب
الغدير ( فارسي ) — صفحة 73
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٧٣