- به گردن مىگرفت چنان كه در شب بدر اين كار با سعد بن معاذ بود و در روز آن به گفتهء حلبى در سيرة ج 3 ص 353 - با ابوبكر و در روز احد با محمد بن مسلمه و در روز خندق با زبير بن عوام و در روز حديبيه با مغيرة بن شعبه و در شبى كه حضرت در يكى از راههاى خيبر با صفيه پيمان زناشوئى بست با ابو ايوب انصارى و در وادى القرى با بلال و سعد بن ابى وقاص و ذكوان بن عبد قيس و در شب حادثه حنين با ابن ابى مرثد غنوى ( 1 ) .
و اين شيوه در پاسدارى از وى همچنان بر جاى بود تا در حجة الوداع كه اين آيه نازل شد * ( وَالله يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ ) * ( و خداوند تو را از گزند مردم نگاه مىدارد ) اين شد كه نگهبان گرفتن متروك شد ( 2 ) پس اگر هم آنچه را دربارهء پاس دادن بوبكر آمده بپذيريم تازه او هم مانند يكى از اين پاسداران خواهد بود .
اگر آن سخن كه به على بستهاند درست باشد و كار بوبكر در روز بدر آنچنان اهميت بزرگى داشته پس در آن روز او برتر و شايسته تر بود كه آيهء قرآن درباره اش فرود آيد تا على و حمزه و عبيده كه دربارهء ايشان اين آيه آمد : * ( هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ ) * ( اين دو گروه - يكى از مؤمنان و ديگرى از كافران - كه در دين خدا با هم به نبرد برخاستند مخالف و دشمن يكديگرند . سورهء حج آيهء 19 ) ( 3 )
و نيز اگر آن پندار درست بود آيهء زير به ستايش على و حمزه و عبيده اختصاص نمىيافت : * ( مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا الله عَلَيْه ) * تا پايان آيه ( برخى از مؤمنان مردانىاند كه آنچه را با خداوند پيمان بستند به راستى
هامش
( 1 ) عيون الاثر 2 / 316 المواهب اللدنية 1 / 283 السيرة الحلبية 3 / 354 شرح المواهب از زرقانى 3 / 204 .
( 2 ) مستدرك حاكم 2 / 313 تفسير قرطبى 6 / 244 تفسير ابن جزى كلبى 1 / 173 تفسير ابن كثير 2 / 78 ، الخصايص الكبرى 1 / 126 از ترمذى و حاكم و بيهقى و ابو نعيم
( 3 ) صحيح بخارى 6 / 98 كتاب تفسير ، صحيح مسلم 2 / 550 طبقات ابن سعد ص 518 مستدرك حاكم 2 / 386 كه او و ذهبى حكم به صحت آن نيز دادهاند ، تفسير قرطبى ج 12 ص 25 ، 26 ، تفسير ابن كثير 3 / 212 تفسير ابن جزى 3 / 38 تفسير خازن 3 / 298 .