سرودههاى بالا آوردهاند :
« اگر بيم از سرزنش يا پرهيز از دشنام نبود .
البته مىديدى كه من آشكارا در راه دين ، گذشت مىنمايم . »
سيد احمد زينى دحلان در ص 14 از اسنى المطالب مىنويسد : گفتهاند اين بيت ساختگى است كه در ميان گفتار ابو طالب گنجاندهاند و سخن خود او نيست .
امينى گويد : چنان گير كه اين بيت هم به راستى از سرودههاى ابوطالب ( ع ) باشد ، ولى تازه بيشترين چيزى را كه مىرساند ننگ و دشنامى است كه ابوطالب ( ع ) از آن پرهيز داشته و مىترسيده با دچار شدن به آن از پايگاهى كه نزد قريش داشته سرنگون شود و ديگر نتواند به يارى پيامبر بر انگيخته ( ص ) برخيزد ، آرى اين بيم مانع از آن شده كه بتواند آشكارا خود را در رديف پيروان اين كيش در آرد و به آنچه پيامبر درستكار آورده است علنا بگرود چنان كه همين سخن را به روشنى مىگويد : « . . . در آن هنگام البته مىديدى كه من آشكارا در راه دين گذشت مىنمايم . » يعنى پيروى خود از آن را آشكار مىنمايم ولى اين نمىرساند كه خواسته بگويد تازه آنموقع من ايمان مىآرم و كارهاى بايستهء آن را - از يارى و پشتيبانى - انجام مىدهم و اگر مقصودش از اين بيت آن بود كه من اكنون به هيچ روى در برابر دين سر فرود نياوردهام اين سخن او با آنچه در سرودههاى نخست گفته تناقضى آشكار مىداشت زيرا در آنجا به روشنى مىگويد كيش محمد ( ص ) از بهترين كيشهاى آفريدگان است و او ( ص ) در دعوت خود راستگو و در راهبرى پيروان خويش درستكار است .
و هم از سرودههاى او است در هنگامى كه بر قريش خشم گرفت ( براى دشنام و شكنجه اى كه ايشان بر عثمان پسر مظعون روا داشته بودند ) :
« آيا از ياد آورى روزگارى نادرستكار بود كه اندوهگين شدى
و همچون غمناكان به گريه نشستى ؟
يا از ياد آورى گروه هائى بىخرد ،
الغدير ( فارسي ) — صفحة 261
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٢٦١