گزارش آن گسسته است .
امينى گويد : گويا حافظ هيثمى با اين گونه داورى خود مىخواهد برساند كه نقطه ضعف حديث ، تنها در گسستگى زنجيرهء آن است و خود ديگر ميانجيان زنجيرهء گزارش را نام نبرده مبادا نگاههاى كاوشگران به آن افتد و بشناسائى منجر شود ولى همين اندازه كه هيثم بن عدى دروغ پرداز را ياد كرده بس است زيرا به گفتهء بخارى او غير موثق است و دروغ مىگفته و ابو داود گفته او دروغ پرداز است و نسائى و جز او گفتهاند حديث وى متروك ( 1 ) است و كنيز هيثم گفته : ارباب من همه شب را به نماز مىايستاد و چون بامداد مىشد به دروغ بافى مىنشست و باز نسائى گفته حديث وى نكوهيده است و هم حديثى را ياد كرده و آن را از جمله دروغهائى كه هيثم بر هشام بن عروه بسته شمرده و ابو حاتم گفته حديث او متروك است و ابو زرعه گفته او ناچيز است و عجلى گفته او را ديدم دروغ پرداز بود و ساجى گفته وى در مكه ساكن شد و دروغ مىگفت و امام حنبليان احمد گويد او صاحب گزارشها بود و كاستىهاى موجود در زنجيرههاى آنها را پنهان مىداشت و حاكم نقاش گفته او از زبان مردان موثق احاديثى نكوهيده مىآورد و هم بيهقى و نقاش و جوزجانى حديث ياد شده را ساختگى شمردهاند چون در زنجيرهء ميانجيان آن هيثم وجود دارد و ابو نعيم گفته در احاديث وى سخنان نكوهيده مىيابيم ( 2 ) .
پس مسلمان شدن مادر بوبكر نيز همچون مسلمانى پدرش بوقحافه است كه هرگز ثابت نخواهد شد و كسانى از مورخان نيز - همچون ابن كثير و ديار بكرى و حلبى و جز آنان - كه مسلمان شدن آن دو را ياد كردهاند مدرك سخنانشان همان اخبارى است كه چگونگى آن را شناختى پس بر گفتهء ايشان اعتمادى نيست و هيچ ادعاى تو خالى و گفتار بىدليل را نبايد ارزش نهاد .
يك نشانه بر نتيجه گيرى آشكار ما آن است كه ام الخير - مادر بوبكر -
هامش
( 1 ) برگرديد به زير نويس ص 99 .
( 2 ) ميزان الاعتدال 3 / 265 ، لسان الميزان 6 / 209 ، الغدير 5 / 270 ط 2 .