داشت رسول خدا ( ص ) گفت : ديگر گونش سازيد ( 1 ) و او را با ريش سياه نزديك نكنيد .
همهء اخبارى كه در روانه داشتن بوقحافه به محضر پيامبر ( ص ) رسيده متن اين روايت را تكذيب مىكند زيرا در همهء آنها آمده است كه بوبكر وى را آورده - نه عمر - و تازه در حديث انس گذشت كه وى چون به ريش بوقحافه نگريست ديد از شدت سرخى به ريزه هيزمهاى درخت عرفج مىماند پس چه معنى دارد كه در اين روايت رسيده است كه رسول خدا ( ص ) گفت : ديگر گونش سازيد و او را با ريش سياه نزديك نكنيد ؟
اما ميانجيان زنجيرهء گزارش يكى عبد اللَّه بن وهب است كه ابن معين گفته :
ابن وهب او نيست و در عصر ابن جريج خرد شمرده مىشده ميزان الاعتدال 2 / 86
يكى ديگر هم ابو الزبير محمد بن مسلم اسدى مكى است كه در ميزان 3 / 125 مىنويسد : ابن حزم مىگفته در هر يك از احاديث كه ابو الزبير بگويد : « از زبان جابر رسيده » - يا مانند اين - مردود است زيرا او نزد محدثان از كسانى است كه نامى از راوى رابط ميان خود و جابر نمىبرده و به اين گونه كاستىهاى حديث را پنهان مىداشته ولى چون بگويد : خودم از او شنيدم يا او ما را گزارش داد ، مىتوان سخن وى را زير بنياد روشنگرى گرفت . امينى گويد : پس اين حديث به گفتهء ابن حزم مردود است چون در زنجيرهء آن مىبينيم ابو الزبير مىگويد : « از زبان جابر رسيده » .
و ابو زرعه و ابو حاتم گفتهاند : گزارش ابو الزبير را زير بنياد روشنگرى نتوان ساخت و يونس بن عبد الاعلى گفته : مردى نزد شافعى به حديث ابو الزبير استدلال كرد و او خشمگين شد و خودم شنيدم كه گفت : ابو الزبير خود نيازمند پشتوانه است و از زبان ورقاء آوردهاند كه گفت : شعبه را گفتم تو چرا حديث ابو الزبير را رها كرده اى ؟ گفت ديدمش كه مىسنجيد و در ميزان خود درستكارى
هامش
( 1 ) به تفسير ذهبى در تلخيص المستدرك يعنى نشانهء پيرى را در موى او دگرگون نمائيد .