1 - محمد بن شجاع بغدادى ابو عبد اللَّه ابن ثلجى فقيه . امام حنبليان احمد گويد : او بدعت گذار و هواپرست بوده و عبد اللَّه بن احمد گويد ده روز پيش از آنكه قواريرى بميرد از وى شنيدم كه هنگام ياد از ابن ثلجى مىگفت او كافر است و هم گويد اين سخن را براى اسماعيل قاضى باز گفتم او خاموش ماند و من باز گفتم لا بد اين نسبت را بخاطر سخنى كه از وى شنيده به وى داده او گفت آرى .
و زكريا ساجى گويد : ابن ثلجى دروغ پرداز بوده و براى باطل كردن حديث رسول خدا ( ص ) در پى راهى مىگشته تا با رد آن ، مذهب خويش را يارى دهد و در منتظم آمده : . . . تا بوحنيفه و عقيدهء وى را يارى دهد .
و ابن عدى گفته احاديثى در تشبيه خدا به انسان مىبافته و به اصحاب حديث مىبسته و به اين گونه آنان را مىآزموده است .
و ازدى گفته : او دروغ پرداز است و روايت از زبان وى روا نيست چون بد كيش بوده و از دين روى گردان .
و جوزجانى گفته : موسى بن قاسم اشيب گفته وى دروغگوى و پليد بوده ( 1 )
يكى ديگر از ميانجيان زنجيرهء گزارش :
2 - حسن بن لؤلؤى كوفى است كه يحيى بن معين گويد او دروغ پرداز بوده
و ابن مدينى گويد : حديث او را نبايد نوشت .
و محمد بن عبد اللَّه بن نمير گويد وى بر ابن جريج دروغ مىبسته
و ابو داود گويد : او دروغگو و غير موثق است .
و ابو حاتم گفته : موثق نيست و دار قطنى گفته احاديث او ضعيف و متروك ( 2 ) است
و نضر بن شميل به مردى كه كتابهاى حسن را نوشته بود نوشت : به سوى شهر خويش شرى را كشانده اى .
هامش
( 1 ) ميزان الاعتدال 3 / 71 منتظم از ابن جوزى 5 / 57 تهذيب التهذيب 9 / 220 .
( 2 ) بنگريد به زير نويس ص 99 .