بازگو كرده . ميزان الاعتدال 2 / 34 تهذيب التهذيب 8 / 323
حديث ياد شده را هيثمى در مجمع الزوائد - 9 / 59 - آورده و مىنويسد احمد و طبرانى آن را گزارش كردهاند و در زنجيرهء ميانجيان گزارش نام مطرح بن زياد و على بن يزيد الهانى را مىبينيم كه همه مىگويند گزارشهاى اين دو سست است . امينى گويد : اين بود حال و روز زنجيره و ميانجيان گزارش كه ديدى . و هيثمى نيز متن آن را دليل بر سستى آن آورده است بنگريد به مجمع الزوائد ج 9 ص 59
15 توسل خورشيد به بوبكر
پيامبر ( ص ) گفت در شب معراج همه چيز حتى خورشيد را بر من عرضه كردند من به آن سلام دادم و علت كسوف آن را پرسيدم ، خداى تعالى آن را به سخن در آورد تا گفت : خداى تعالى مرا بر روى چرخ گردانى نهاده كه هر جا خدا بخواهد مرا مىبرد و من گهگاه با چشم خود بينى در خويش مىنگرم و آن هنگام چرخ گردنده مرا به زير مىاندازد و در دريا سرنگون مىكند آنگاه من دو كس را مىبينم كه يكىشان گويد خداى يگانه خداى يگانه و ديگرى گويد راست گفت راست گفت پس من - با توسل به آن دو - روى بدرگاه خداى تعالى مىآرم تا مرا از كسوف مىرهاند و آنگاه مىگويم پروردگارا ! آن دو كيستند مىگويد :
آنكه مىگويد خداى يكتا خداى يكتا دوستم محمد ( ص ) است و آنكه گويد راست گفت راست گفت او ابوبكر صديق ( ض ) است .
نزهة المجالس 2 / 184
من دربارهء اين گزارش ؛ تنها سپهر شناسان را بداورى مىخوانم - چه پيشينيان آنها و چه نوگرايان - ما در ص 113 تا 117 دربارهء چرخ گردنده اى كه خورشيد را به پشت خود دارد گفتگو كرده و به گستردگى دربارهء آن به بررسى پرداختيم .