2 - از ابى الصلت ثقفى نقل شده : كه عمر بن خطاب اين آيه را قرائت كرد * ( وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّه يَجْعَلْ صَدْرَه ضَيِّقاً حَرَجاً ) * ( 1 ) و كسى را كه خدا بخواهد گمراه كند سينه اش را تنگ و دشوار قرار ميدهد ( بنصب راء ) و بعضى از كسانى كه نزد او بودند از اصحاب رسول خدا حرجا . بكسر راء خواندند ، پس عمر گفت : مردى از كنانه بياوريد كه چوپان ولى مدّلجى باشد . پس حاضر كردند ، عمر به او گفت : اى جوان حرجه چيست ، گفت : حرجه در نزد ما درختى است ميان درختها كه هيچ گله دار و حيوان وحشى و هيچ چيزى به آن نميرسد ، پس عمر گفت : قلب منافق همينطور است هيچ چيزى از خير به او نميرسد . ( 2 )
3 - از عبد الله بن عمر گفت : عمر بن خطاب قرائت كرد اين آيه * ( ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ) * ( 3 ) قرار داده نشده براى شما در دين حرجى ، سپس گفت مردى از بنى مدلَّج براى من بياوريد ( چون حاضر شد ) عمر گفت : حرج در ميان چيست گفت : ضيق ، تنگى . ( كنز العمال ج 1 ص 257 › .
4 - حاكم از سعيد بن مسيب نقل كرده كه عمر بن خطاب بر اين آيه برخورد كرد
هامش
( 1 ) سوره انعام آيه 125 .
( 2 ) تفسير ابن كثير ج 2 ص 175 ، تفسير خازن ج 2 ص 53 الدر المنثور ج 3 ص 45 ، كنز العمال ج 1 ص 285 نقل از عبد بن حميد و ابن جرير و ابن المندر و ابى الشيخ .
( 3 ) سوره حج آيه 78 .