* ( وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الأَقاوِيلِ لأَخَذْنا مِنْه بِالْيَمِينِ ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْه الْوَتِينَ فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْه حاجِزِينَ ) * ( 1 )
و اگر بر ما نسبت دهد بعضى از گفتهها را هر آينه ما او را با دست خود خواهيم گرفت سپس البته رگ دل او را قطع خواهيم كرد پس نيست از شما كسى كه منع كننده از او باشد . و ميبينى او را كه پيروى مىكند از ابى بكر و حال آنكه ميداند آن هم مثل اوست و حال آنكه شنيده از او قول او را كه ميگويد من به زودى ميگويم در آن رأى و عقيده خودم را پس اگر درست باشد از خداست و اگر خطا باشد از من و شيطانست * ( إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً ) * ( 2 ) پيروى و پيگيرى نميكنند مگر گمانرا و بدرستيكه گمان بينياز نميكند چيزيرا از حق .
و ابن حجر زيادى خلاف را در كلاله ديده است كه باينكه آنها چنين است 1 - من ليس له الوالد و الولد 2 - انها من سوى الوالد 3 - من سوى الوالد و والد الوالد 4 - من سوى الولد 5 - الكلاله الاخوه 6 - الكلاله هى المال . كسى كه براى او پدر و فرزند نيست . آنها سواى پدر است . سواى پدر و فرزند فرزند است ، سواى فرزند است كلاله ، برادر و خواهر است . كلاله مال است و بعضى گفتهاند : آن فريضه است و بعضى گفتهاند : پسران عمو و مثل ايشانست و برخى هم گفتهاند : ايشان عصبهها خويشان پدر و مادر ند هر چند كه دور باشند .
آنگاه گفت : و براى كثرت اختلاف در آن صحيح است از عمر كه
هامش
( 1 ) سوره الحاقه آيه 44 - 47
( 2 ) سوره نجم آيه 29