511 - محمد بن حسن ابو بكر دعاء اصم قطايعى ، متوفى در سال 320 ه از افراد مورد اعتماد ، مطالب ساختگى روايت مىكرده است و به نظر ذهبى ، او واضع كتاب « الحيدة » است كه متفرد در روايت آنست . ( 1 )
512 - محمد بن حسن ( ابو الحسن ) بن كوثر ابو بحر البر بهارى ، متوفى در سال 362 ه ، كذاب بوده است . ( 2 )
513 - محمد بن حسن ( حسين ) ابو عبد الرحمن سلمى نيشابورى ، حديث ساز بوده و بنفع صوفيه ، احاديثى ساخته و كتاب بزرگى مشتمل بر صد كتاب نوشته است . ( 3 )
514 - محمد بن حسين بن ابراهيم ابو بكر وراق ، معروف به ابن خفاف ، در سال 418 - ه فوت كرده كه خطيب ، در تاريخش جلد 2 صفحهء 250 گفته است ، شك ندارم كه او حديثها را بهم مخلوط كرده و بنام ثقات آنها را مىساخته است .
و اسمها و نسبهاى عجيبى براى كسانى كه از آنها حديث مىكرده ، مىساخته است .
و پيش من ، از آن مطالب نادرست ، مقدارى موجود است . و من بعضى از آنها را بر هبة اللَّه بن حسن طبرى ، عرضه داشتم . و او كتابم را پاره كرد و تعجب مىكرد كه چگونه از او شنيدهام .
ابن خفاف برايم نقل كرد كه : يك بار بازار « باب الطاق » آتش گرفت و از كتابهايم در حدود هزار و هشتاد جلد ، كه همهء آنها سماعى بوده سوخت . ( 4 )
515 - محمد بن حسين شاشى ، مردك كذابى است . ( 5 )
516 - محمد بن حسين مقدسى ، حديث ساز بوده ، او چنان كه گذشت خود را
هامش
( 1 ) تاريخ بغداد جلد 2 صفحهء 194 .
( 2 ) المنتظم جلد 7 صفحهء 64 - لسان الميزان جلد 5 صفحهء 131 .
( 3 ) ميزان الاعتدال جلد 3 صفحهء 46 - تاريخ بغداد جلد 2 صفحهء 248 - المنتظم جلد 8 صفحهء 6 - شذرات الذهب جلد 3 صفحهء 196 .
( 4 ) المنتظم جلد 8 صفحهء 34 - كامل ابن كثير جلد 12 صفحهء 23 .
( 5 ) ميزان الاعتدال جلد 3 صفحهء 47 .