ارزش نداشته ، تمام روايت شده هايش ساختگى بوده است ( 1 ) .
203 - حمزة بن حسين دلال ، متوفى در سال 428 ه ، كذاب است ( 2 ) .
204 - حميد بن ربيع ابو الحسن لخمى خزاز كوفى ، متوفى در سال 358 ه .
يحيى بن معين درباره اش گفته است : دروغگويان زمان ما چهار نفرند :
حسين بن عبد الاول ، ابو هشام رفاعى ، حميد بن ربيع و قاسم بن ابى شيبة .
آنگاه گفته است : او كذاب ، خبيث ، غير ثقة و غير مأمون از دروغ و اشتباه است .
و ابن عدى گفته است : او حديث مىدزديده و روايات بى سند را سند دار مىكرده است ( 3 ) .
205 - حميد بن على بن هارون قيسى ، كه حاكم گفته است : او كذاب و خبيث است . در بصره بعد از سيصد سال از عبد الواحد بن غياث و شاذ كونى ، احاديث موضوعه حديث كرده است . و نقاش نيز ، نظير اين گفته است ( 4 ) .
حرف خاء
206 - خارجة بن مصعب ابو الحجاج ضبعى خراسانى سرخسى ، متوفى در سال 168 ه ، كذاب است ، و مورد اعتماد نيست . مردم از حديثش پرهيز مىكردند و از اين رو آن را ترك كردهاند .
و ابو معمر هذلى گفته است : از آنجا حديث خارجه متروك شد كه اصحاب رأى به سوى مسائلى از مسائل ابى حنيفه توجه خاص نمودند و براى آنها سندهائى از يزيد بن ابى زياد ، از مجاهد ، از ابن عباس ساخته و آنها را در كتب خود قرار داده اند
هامش
( 1 ) ميزان الاعتدال جلد 1 صفحه 284 - تهذيب التهذيب جلد 3 صفحه 29 - اللئالى المصنوعة جلد 1 صفحه 239 .
( 2 ) لسان الميزان جلد 2 صفحه 359 .
( 3 ) تاريخ بغداد جلد 8 صفحه 164 - ميزان الاعتدال جلد 1 صفحه 287 - لسان الميزان جلد 2 صفحه 364 - اللئالى المصنوعة جلد 2 صفحه 171 .
( 4 ) لسان الميزان جلد 2 صفحه 366 .