« انعما » چه باشند ؟ گفت : اهل عليين آنها هستند .
مقدسى ، در « تذكرة الموضوعات ، صفحهء 27 تصريح كرده است كه اين حديث به خاطر مجاهد بن سعيد ساختگى است . خطيب در تاريخش جلد 2 صفحهء 394 و جلد 3 صفحهء 195 و جلد 4 صفحهء 64 و جلد 12 صفحهء 124 آن را از طرق مختلف كه در آنها چندين نفر از دروغ گويان هستند آورده ، ولى طبق عادتش سخنى از عيوب آنها به ميان نياورده است .
64 - از انس آمده است : هنگامى كه سورهء « التين » بر رسول خدا نازل شد ، رسول خدا خيلى خوشحال گرديد تا جائى كه خوشىيش را براى ما آشكار فرمود ، سپس از ابن عباس تفسير اين سوره را پرسيديم ، گفت ، اما منظور از « والتين » بلاد شام و « الزيتون » بلاد فلسطين و « طور سينين » طور سينا است كه خدا در آن جا ، با موسى سخن گفت : و منظور از « و هذا البلد الامين » شهر مكه و « لقد خقلنا الانسان فى احسن تقويم » محمد صلى اللَّه عليه و آله است . و مقصود از * ( « ثُمَّ رَدَدْناه أَسْفَلَ سافِلِينَ » ) * عبادت كنندگان لات و عزى و * ( « إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ » ) * ابو بكر و عمر * ( « فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ » ) * عثمان بن عفان و * ( « فَما يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ » ) * على بن ابى طالب و * ( « أَ لَيْسَ الله بِأَحْكَمِ الْحاكِمِينَ » ) * فرستادن شما در ميان آنها و جمع كردن شما آنها را بر تقوى است اى محمد ! .
خطيب در تاريخش جلد 2 صفحهء 97 آن را آورده و گفته است : اين حديث با اين اسناد باطل است و اصل صحيحى تا آنجا كه مىدانيم برايش نيست ، و رجال ياد شدهء در آن همگى ائمهء مشهورند غير از محمد بن بيان كه فكر مىكنيم .
گير اين حديث از ناحيهء او باشد ، و توثيق ابن شخير او را ارزشى ندارد ، زيرا كسى كه مثل اين حديث را با اين اسناد آورده اهل علم را از توجه به حال و وضع او بى - نياز كرده است و شايد او تظاهر به شايستگى مىكرده و ابن شخير نسبت به او حسن ظن پيدا كرده او را ستوده است ، در صورتى كه يحيى بن سعيد فطان گفته است :
صالحان را در چيزى دروغگوتر از حديث نديدم .
الغدير ( فارسي ) — صفحة 186
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص١٨٦