لاحق بن حسين مقدسى از حديث ساختگيش ، بيش از پنجاه جزء نوشته است .
محمد بن احمد مصرى ، داراى نسخهء ساختگى است .
محمد بن حسن سلمى ، تأليفاتش بيش از صد كتاب است .
محمد بن عبد الواحد زاهد ، داراى جزوه اى در فضائل معاويه است .
محمد بن يوسف رقى ، در حدود شصت نسخه وضع كرده است .
موسى بن عبد الرحمن ثقفى ، كتابى در تفسير ساخته است .
و بر شخص خواننده است كه اين را مقياس قرار دهد و بدين وسيله ساختههاى جميع دروغ گويان و حديث سازان ، چه آنها كه ياد كرديم و چه آنها كه ياد نكرديم اندازه گيرى نمايد ، در آن صورت است كه گفتههاى افراد زير را را مبالغه آميز نخواهد دانست :
يحيى بن معين گفته است : « از دروغ گويان به قدرى كتاب نوشتيم كه تنور را با آن بر افروختيم و نان پخته از آن در آورديم ( 1 ) » .
و بخارى ، صاحب صحيح گفته است : « دويست هزار حديث غير صحيح را حفظ كردم » ( 2 ) .
و اسحاق بن ابراهيم حنظلى ، گفته است : « چهار هزار حديث دروغ ، حفظ كرده است ( 3 ) » .
و يحيى بن معين گفته است : « كدام صاحب حديث است كه از كذابى ، هزار حديث ننوشته باشد ؟ » ( 4 ) .
و خطيب بغدادى ، گفته است : « براى اهل كوفه و خراسان از احاديث موضوعه و سندهاى ساختگى نسخههاى زيادى است و به حمد اللَّه ، در ميان محدثين بغداد چنان كه
هامش
( 1 ) تاريخ خطيب بغدادى جلد 14 صفحهء 184 .
( 2 ) ارشاد السارى قسطلانى در شرح صحيح بخارى جلد 1 صفحهء 33 .
( 3 ) تاريخ خطيب بغدادى جلد 6 صفحهء 352 .
( 4 ) تاريخ بغداد جلد 1 صفحهء 43 .