منصور بن ابى مزاحم ، گفته است : از مالك بن انس شنيدم كه از ابى حنيفه ياد كرد و گفت : او با دين بازى كرد ، و كسى كه با دين بازى كند دين دار نيست . ( 1 )
وليد بن مسلم گفته است كه مالك بن انس به من گفته است : آيا از ابو حنيفه در محيط شما ياد مىشود ؟ گفتم : آرى ، گفت : ديگر محيط شما جاى سكونت نيست ( 2 )
ابن ابى ليلى ، در ضمن ابياتى ، ابو حنيفه را نمونهء كفر ، ياد كرده و گفته است : « افراد زير ، به دشمنى با مرجئه شهرهاند : عمر بن ذر و ابن قيس و عتيبهء دباب و ابو حنيفه ، شيخ ، به دو كافرند ( 3 ) » .
و از يوسف بن اسباط ، آمده است كه : ابو حنيفه چهارصد يا بيشتر حديث رسول خدا را رد كرده است .
و از مالك ، آمده است كه گفته : در اسلام مولودى مضرتر بر اهل اسلام از ابى حنيفه متولد نشده است .
و نيز از اوست كه : فتنهء ابو حنيفه بر اين امت ، از فتنهء ابليس در هر دو ناحيه :
در اطراف و آنچه را كه در نقض سنتها وضع كرده زيانبارتر است .
و از عبد الرحمن بن مهدى ، آمده است : در اسلام بعد از فتنهء دجال فتنه اى بزرگتر از رأى ابى حنيفه نمىدانم .
و از شريك آمده است : اگر در هر قبيله اى از قبائل ، شرابخوارى باشد ، بهتر است از اينكه در آن ، مردى از اصحاب ابى حنيفه باشد .
و از او زاعى ، آمده است : ابو حنيفه به سوى ريسمان اسلام شتافت و آن را قطعه قطعه كرد ، در اسلام مولودى مضرتر بر آن از ابى حنيفه پديد نيامد .
و از سفيان ثورى ، آمده است : هنگامى كه خبر وفات ابو حنيفه رسيد ، گفت :
سپاس خدائى را كه مسلمين را از شرش راحت كرد ، زيرا كه ريسمان اسلام را
هامش
( 1 ) حلية الاولياء جلد 6 صفحهء 325 .
( 2 ) حلية الاولياء جلد 6 صفحهء 325 .
( 3 ) تاريخ خطيب بغدادى جلد 13 صفحهء 380 .