سفيان گفته است : او بدترين مولودى است كه در اسلام پديد آمده و اگر او با شمشير به جنگ اين امت آمده بوده ضررش كمتر بوده است .
و ساجى گفته است كه ابو السائب گفته است : از وكيع بن جراح شنيدم كه مىگفت : ابو حنيفه را چنان يافتم كه با رسول خدا در دويست حديث مخالفت كرد و خطيب در تاريخش جلد 13 صفحهء 390 آن را آورده است . و ساجى ذكر كرده است كه محمد بن روح مدائنى : از معلى بن اسد ، نقل كرده كه او گفته است : به ابن مبارك گفتم : مردم مىگويند تو پيرو ابو حنيفه هستى ، او در جواب گفت : هر چه كه مردم مىگويند درست نيست ، ما پيشش مىرفتيم و او را نمىشناختيم وقتى كه او را شناختيم تركش كرديم .
و نيز گفته است : محمد بن ابى عبد الرحمن مقرى ، برايم گفته است كه از پدرم شنيدم كه مىگفت : ابو حنيفه چندين بار مرا دعوت به اطراف نمود كه دعوتش را اجابت نكردم .
و در صفحهء 152 آورده است كه ابو عمر گفته است : طحاوى ابو جعفر از مردى شنيد كه مىگفت : « اگر در حديثت دروغ بگوئى ، بر تو باد گناه ابى حنيفه يا زفر ( 1 ) آنها ، كه از روى ظلم گرايش به سوى قياس پيدا كرده و از دين و آئين اعراض نمودند » .
و ابو جعفر گفته است : دوست داشتم كه حسنات و اجرهايشان ، مال من و گناهشان بر من بوده است .
و عبد اللَّه بن احمد بن حنبل ، گفته است : سزاوار نيست از اصحاب ابى حنيفه چيزى روايت شود ، و از او سوال شد كه : آيا مىشود از او روايت كرد ؟
گفت : نه ( 2 )
هامش
( 1 ) زفر بن هذيل عنبرى تميمى ، يكى از بزرگان اصحاب ابى حنيفه و فقيه ترين و نيكو قياس - ترين آنها است ، قاضى بصره بوده و جانشين ابو حنيفه بعد از مرگش گرديد و در سال 158 ه وفات كرد .
( 2 ) تاريخ بغداد جلد 14 صفحهء 259 - 260 .