گرفته است . »
و گفتهء حافظ ابو نعيم اصفهانى و خازن و ديگران نيز شاهد ديگرى بر عدم انحصار سنت به فعل رسول خدا است ، آنان مىگويند : نخستين كسى كه نماز را براى مسلمانى كه « صبرا » ( 1 ) كشته شده سنت قرار داده « خبيب بن عدى » انصارى بوده است ( 2 ) .
گفتار مورخان دربارهء سنت معاوية در موضوع ارث و دية دليل ديگرى بر عدم انحصار نسبت به فعل رسول خدا طبق عقيدهء آنان است ، آنان مىگويند : اين كار معاوية خلاف سنت پيامبر اكرم و خلفاء چهارگانهء بعد از آن حضرت است كه آنان چون راه پيامبر اكرم را پيروى مىكردند ، روش آنان به نام « سنت خلفاء » معروف و مورد پيروى قرار گرفته است ( 3 ) .
و نيز عمل عمر بن عبد العزيز در مورد سنت قرار دادن رسم تبريك در عيدها دليل ديگرى بر عدم انحصار سنت به فعل رسول خدا است ( 4 ) .
مگر از پيامبر اسلام به طريق صحيح نيامده است : بر شما باد عمل كردن به - سنتم و سنت خلفاء راشدين هدايت يافته ؟ ! ( 5 ) .
و اگر رسيده چرا آن را اختصاص به سنتهاى خلفاى منهاى على مىدهيد و از شمول آن نسبت به سنتهاى امير المؤمنين عليه السلام منع مىنمائيد ؟ !
و براى رفع پندارهاى ابن تيمية و كسانى كه قى كردهء او را مىخورند ، شيخ محمد عبد الحى حنفى رساله اى نوشته و نام آن را « اقامة الحجة على ان الاكثار فى التعبد ليس ببدعة » گذارده است و در آن نام عده اى از صحابه و تابعان را كه كوشش فراوان در بندگى خدا داشته و عمرشان را در آن راه نهادهاند ذكر مىكند .
هامش
( 1 ) كسى كه محبوس شود تا مقتول گردد ( المنجد ماده صبر ) .
( 2 ) حلية الاولياء جلد 1 صفحهء 113 - تفسير خازن جلد 1 صفحهء 141 .
( 3 ) البداية و النهاية جلد 9 صفحهء 232 و جلد 8 صفحهء 139 .
( 4 ) تاريخ ابن عساكر جلد 2 صفحهء 365 .
( 5 ) مستدرك الحاكم جلد 1 صفحهء 96 .