پيشگفتار :
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
خلافت و جانشينى پيامبر اكرم ، از مسائلى است كه از ديرباز ، مورد بحث و گفتگو ميان مسلمين بوده ، اظهار نظرهاى گونه گون ، دربارهء آن ابراز مىشده است :
« شيعه » به پيروى از كتاب و سنت و عقل ، آن را منصبى الهى دانسته معتقد است : خليفهء رسول خدا بايد به فرمان خدا و ابلاغ پيامبر ، به امت اسلام ، معرفى گردد .
اين طائفه معتقدند كه : اين كار ، در زمان حيات رسول خدا انجام گرفته پيامبر اكرم ، به أشكال مختلف و از آن جمله در داستان « غدير خم » كه محور مباحث اين كتاب است ، جانشين خود را كه جز على بن ابيطالب و ائمهء اهل بيت ، كس ديگرى نيستند ، معرفى فرموده است .
در برابر اين گروه « اهل سنت » كه اكثريت مسلمين را تشكيل مىدهند ، اظهار مىدارند كه : امامت و جانشينى پيامبر ، مانند ديگر مناصب اجتماعى ، جنبهء الهى ندارد و لازم نيست كه رسول خدا در زمان حياتش جانشينش را معرفى كند ، اين وظيفهء « اهل حل و عقد » يا « عدول مؤمنين » و يا اكثريت جامعهء اسلامى است كه مىبايد خليفهء رسول خدا را انتخاب و تعيين نمايند !
اين دو طرز تفكر ، بعد از وفات رسول خدا به اوج تجلى خود رسيد : جمعى