امير المؤمنين . علم الهدى كيست ؟ فرمود : على بن حسين موسوى . وزير ، رقعه اى به دو برنگاشت و او را با لقب « علم الهدى » مخاطب ساخت ، سيد مرتضى گفت : خدا را . خدا را . از اين لقب كه مايه سخريه و سرزنش قرار مىگيرم ، معافم دار ، وزير به دو گفت : به خدا سوگند ، من چنين نامه اى به خدمت ننگاشتم جز بفرمان مولايم امير مؤمنان ( 1 ) .
از جمله القاب شريف مرتضى ، لقب « ثمانين » ( هشتاد ) است ، از آنجا كه در كتابخانهء شخصى او هشتاد هزار جلد كتاب نگهدارى مىشد ، هشتاد آبادى در اختيار او بود كه عائدى آنها را دريافت مىكرد ، ( 2 ) و نيز از ساير متعلقات زندگى حتى سالهاى عمر شريفش به هشتاد ، پيوست ، ضمنا كتابى دارد بنام « ثمانون » .
ولادت ، وفات
:
سرورمان شريف مرتضى در رجب سال 355 پا بجهان نهاد ، و در روز يكشنبه 25 ربيع الاول سال 436 دارفانى را وداع گفت ، اين گفت مؤرخين است جز اينكه اختلاف ناچيزى در سخن برخى مشهود است كه مورد توجه قرار نگرفته است ، ( 3 ) فرزندش بر او نماز خواند و پيكر شريف او را ابو الحسين نجاشى در معيت شريف ابو يعلى محمد بن حسن جعفرى و سلار بن عبد العزيز ديلمى غسل دادند ( رك :
رجال نجاشى 193 ) و غروب همان روز در خانهء خودش بامانت به خاك رفت ، سپس به بارگاه مقدس حسينى منتقل و در كنار پدر و برادرش شريف رضى دفن شد ، مقبرهء مخصوص آنان در حائر شريف حسينى معروف و مشهور بوده است ، آن چنان كه در عمدة الطالب و صحاح الاخبار و درجات الرفيعه ياد شده است .
دربارهء سيد مرتضى سخنان بىاساسى هم گفته شده ، از جمله : نسبت اعتزال و يا تمايل به اين مذهب را به دو بستهاند ، و يا گويند كتاب « نهج البلاغه » از ساخته هاى
هامش
( 1 ) اربعين شهيد ثانى
( 2 ) رسالهء خراجيهء محقق ثانى .
( 3 ) عمدة الطالب و صحاح الاخبار نوشتهاند كه در 15 ربيع الاول وفات كرده ، كامل ابن اثير مىنويسد : آخر ربيع الاول ، انساب مجدى نوشته آخر سال 436 يا 437 ، از ياد داشت شهيد اول روز يكشنبه 26 ربيع الاول نقل شده ، و هيچيك مورد توجه نيست .