معلمان ادب و مشايخ حديث
:
1 - ابو سعيد ، حسن بن عبد اللَّه بن مرزبان نحوى ، معروف به « سيرافى » در گذشتهء سال 368 ، در كودكى ، قبل از آنكه ده ساله شود ، علم نحو را از او تعليم گرفته است .
اين را ابن خلكان و يافعى و صاحب « درجات الرفيعه » به نقل از ابو الفتح ابن جنى استاد شريف رضى آوردهاند .
2 - ابو على ، حسن بن احمد فارسى نحوى ، در گذشتهء سال 377 . اجازهء هم از او دريافت نموده ، و در كتاب « مجازات نبويه » از او روايت مىكند .
3 - ابو عبد اللَّه ، محمد بن عمران مرزبانى ، در گذشتهء سال 384 ، و گويند سال 378 .
4 - ابو محمد ، استاد اقدم ، هارون بن موسى تلعكبرى ، در گذشتهء سال 385 .
5 - ابو الفتح ، عثمان بن جنى موصلى ، در گذشتهء سال 392 ، در كتاب « مجازات نبويه » فراوان از او نقل مىكند .
6 - ابو يحيى ، عبد الرحيم بن محمد ، معروف به « ابن نباته » صاحب خطبههاى مشهور ، در گذشتهء سال 394 .
7 - استاد بزرگ ، استادمان شيخ مفيد ، ابو عبد اللَّه ابن المعلم ، محمد بن نعمان در گذشتهء سال 413 . او و برادرش سيد مرتضى علم الهدى از او علم حديث فرا گرفتهاند .
صاحب « درجات رفيعه » گويد : شيخ مفيد ، فاطمهء زهرا دختر رسول را در خواب ديد كه در مسجد كرخ بغداد بر او وارد شد و دو كودكش حسن و حسين همراه او بودند ، هر دو را به او سپرده گفت : به آنها فقه بياموز با شگفت از خواب بيدار شد . نيمروز فردا ، فاطمه دختر « الناصر » در حالى كه كنيزان دور او را گرفته بودند و دو كودكش على مرتضى و محمد رضى پيشاپيش او ، وارد مسجد شد ، شيخ مفيد برخاست و بر آن خاتون سلام گفت ، و او فرمود : اى شيخ ! اين دو فرزند مناند ، خدمت تو آوردم كه به آنان فقه بياموزى .
شيخ مفيد بگريه اندر شد و داستان خواب دوشين را به آن خاتون قصه كرد و بعد به تعليم و تربيت آن دو پرداخت ، و خداوند با لطف و عنايت ، ابواب علم و دانش