3 - حافظ احمد بن محمد عاصمى در كتابش « زين الفتى فى شرح سورة هل اتى » به اسناد خود از طريق حافظ عبيد اللَّه بن موسى العبسى از ابى الحمراء روايت كرده گويد : رسول خدا ( ص ) فرمود :
من اراد ان ينظر الى آدم فى علمه و الى نوح فى فهمه و الى ابراهيم فى حلمه و الى موسى فى بطشه فلينظر الى على بن ابيطالب .
و به اسناد ديگر از طريق حافظ عيسى نيز آمده و در آن افزوده شده است :
والى يحيى بن زكريا فى زهده . و به اسناد سومى به الفاظ كوتاهتر از آنچه ياد شده آورده سپس گويد :
اما آدم ( ع ) شباهتش با مرتضى به ده چيز است : اول به سرشت و طينت ، دوم به درنگ و مدت توقف ، سوم به مصاحب و همسر ، چهارم به ازدواج و خلعت ، پنجم به علم و حكمت ، ششم به هوش و فطانت ، هفتم به آمريت و خلافت ، هشتم به دشمنان و مخالفت ، نهم به وفا و وصيت ، دهم به اولاد و عترت ، آنگاه در توضيح و شرح هر كدام بسط كلام داده سپس گويد :
اما مشابهت بين مرتضى و نوح به هشت چيز است : اولش به فهم ، دوم به دعوت ، سوم به اجابت ، چهارم به كشتى ، پنجم به بركت ، ششم به سلامت ، هفتم به شكر ، هشتم به هلاك كردن . آنگاه وجه شباهت را در اينها همه بيان كرده تا آنجا كه گويد :
و شباهت بين مرتضى و ابراهيم خليل ، به هشت چيز است : اولش به وفا ، دوم ، به حفظ و خوددارى ، سوم : به مناظره با پدر و قوم خود ، چهارم به نابود كردن بت به دستش ، پنجم به بشارت خداوند او را به دو فرزندى كه ريشه انساب پيامبران عليهم السلاماند ، ششم به اختلاف احوال ذريه اش بين نيكوكار و ستمگر ، هفتم به گرفتارى او از ناحيهء خدا به جان و مال و فرزند ، هشتم به نامگذارى او از طرف خداوند به خليل به اين معنى كه هيچ چيز را بر خدا ترجيح نداده است . آنگاه در وجه شباهت به تفصيل سخن گفته تا آنجا كه گويد :
الغدير ( فارسي ) — صفحة 230
مساهمون: جمعي از مترجمين
ص٢٣٠