ساخته ، قهرمان افسانه اى « عبد اللَّه بن سبأ » است كه ريشهء افتراها و تهمتهاى منتسب به شيعهء اماميه از اوست . طى تحقيقات علامهء عسكرى از تاريخ نشر آن دو كتاب تا كنون كه بيش از هزار سال ميگذرد ، مورخان كه منابع فكر اسلامى را تشكيل ميدهند از دو كتاب ياد شده استفاده كرده و مآخذ اسلامى را مشوش و دگرگونه جلوه دادهاند .
اول كسى كه بروايات سيف بن عمر اعتماد كرد مورخ معروف محمد بن جرير طبرى و سپس ابن اثير ، ابن عساكر و ابن كثير و ابن خلدون و . . . اينها همه مطالب خود را از او گرفتهاند ، تا برسد به متأخرانى چون رشيد رضا ، فريد وجدى ، احمد امين ، حسن ابراهيم و مستشرقانى مانند : دونلدسن ، نيكلسن ، اصحاب دائرة المعارف ، فان فلوتن كه همه به واسطه يا بيواسطه از نقل او استفاده كرده و بدينوسيله پر و بال سخنان سيف دروغگو ( 1 ) به مآخذ و مصادر فكر اسلامى گسترده شده است و بر همه جاى تاريخ سيرت و فكر اسلامى گسترش يافته است .
علامهء عسكرى سوابق احوال و گزارشهاى زندگى مجعولين را به دقت بررسى كرده و در خلال بحث از عبد إله بن سباى افسانه اى ، تحقيق روى صحابهء دروغين را در سلسله كتابهائى بنام « مأة و خمسون صحابى مختلق » ( 150 صحابى ساختگى ) آغاز كرده و در جلد اول آن به پروندهء بيست و سه نفر آنها با يك تحليل علمى و عينى به سبك موضوعات تجربى كه جاى ترديد براى كسى باقى نميگذارد ، پرداختهاند . ( 2 ) توفيق معظم له را در تنظيم و تكميل اين تحقيقات ارزشمند از خداوند متعال خواستاريم
هامش
( 1 ) جاى شگفتى است كه دروغگوئى سيف بن عمر بر علماى رجال از پيش روشن بوده و در توصيف او گفتهاند : « او از بسيارى از افراد مجهول روايت كرده ، حديثش ضعيف و غير موجه است و مورد اعتبار نيست ، او مطالب ساختهء خود را به افرادى مؤثق نسبت ميدهد و عموما احاديثش مردود تلقى شده و به جعل و الحاد متهم است » .
اين اوصاف را در كتب رجال از قبيل : الاصابه ، الاستيعاب ، ميزان الاعتدال ذهنى ، فهرست ابن نديم مىيابيم و بزرگانى از علماى رجال مانند ابن معين ابو حاتم ، ابو داود ، نسائى ، دار قطنى ، ابن عدى ، ابن تيهان ، عباس بن يحيى و ديگران او را بدينگونه شناختهاند .
( 2 ) و اخيرا جلد دوم آن مشتمل بر هفتاد نام ساختگى از قبائل مختلف عرب كه همه را به سبك خاص خود بررسى و تحليل كرده و با روش عينى محكوم ساخته است از طبع خارج و در دسترس محققان قرار گرفت و بدين ترتيب به حساب 93 نفر از راويان ساختگى تاكنون رسيدگى شده است .