چيز گسترده است . ( 1 )
اين سخن كه از طريق نصوص فراوان ، تاييد شده عجيبتر از عقيدهء به عدالت همهء اصحاب پيغمبر نيست . با اينكه خداوند در كتابش عده اى از اصحاب را به نفاق و ارتداد معرفى كرده در آيات بسيارى كه بازگشت و مضمون همه يكى است و رواياتى هم كه در كتب صحاح و مسانيد حديث در اين باره رسيده قابل توجه است : از آن جمله در صحيح بخارى است كه : گروهى از اصحاب پيامبر ( ص ) را در قيامت به سمت چپ مىبرند رسول خدا ( ص ) گويد : اصحابم ، اصحابم گفته مىشود : اينها از روزى كه مفارقتشان گفتى ، به عقب باز گشتند و مرتدّ شدند .
در صحيح ديگر : عده اى از رجال شما را برداشته و از من جدا مىسازند مىگويم :
پروردگارا اصحاب مناند ؟ گفته مىشود : تو نمىدانى كه پس از تو چه چيزها در آوردند .
و در صحيح سومى : مىگويم : اصحاب مناند ؟ مىگويند : نمىدانى بعد از تو چه چيزها پديد آوردند .
و در صحيح چهارم : مىگويم آنها از مناند گفته مىشود : تو نمىدانى پس از تو چه چيزها پديد آوردند ، مىگويم : واى واى بر كسى كه پس از من تغيير داد ( دستورم را ) .
و در صحيح پنجم : پس من مىگويم : پروردگارا اصحاب و يارانم ! خدا مىگويد :
تو خبر ندارى آنان چه كردند ، آنان مرتد شده و به عقب به سمت قهقرا بازگشتند .
و در صحيح ششمى است كه : همان وقتى كه من ايستادهام ، ناگاه گروهى به مجرد اين كه آنان را شناختم ، مردى از ميان من و آنان بيرون شده گفت : زود باش بيا ، گفتم :
كجا ؟ گفت : به خدا سوگند به سوى آتش ، گفتم : چرا آنان بايد بسوى آتش بروند ؟ گفت :
اينان پس از تو به عقب بازگشته ، مرتدّ شدند . آنگاه همچنانكه ايستاده بودم گروهى
هامش
( 1 ) . 156 اعراف : و رحمتى وسعت كل شئى .